Sống đẹp

Những quy tắc trên mâm cơm Việt cho thấy nét đẹp tu dưỡng của người xưa

Diễn giả nổi tiếng người Mỹ Iyanla Vanzant từng nói “Cách bạn làm một việc là cách bạn làm tất cả mọi việc”. Người xưa cũng có câu “Từ chi tiết nhỏ nhìn ra trí tuệ lớn”, ăn cơm tuy là việc rất đơn giản thường ngày, nhưng quan sát một người ăn cơm cũng có thể nhìn ra sự tu dưỡng của bản thân họ, tính cách và cách họ đối xử với những người xung quanh. 

Bạn có để ý không? Có nhiều người khi đi ăn cùng họ, ta cảm thấy thật dễ chịu, nhưng cũng có người chỉ sau một bữa ăn khiến bạn mất cảm tình. Trên đời có đủ kiểu người đủ loại tính cách, có những người khi đi ăn chỉ chăm chăm gắp món ngon, miếng lớn cho mình, không để ý gì tới người khác, kiểu người này thông thường ích kỷ, không biết quan tâm đến mọi người xung quanh. Nhưng một người không quá kén chọn, khi ăn không lãng phí, nhường người khác ăn miếng ngon trước, thường là người lương thiện, chính trực, có thể tin cậy.

Thói quen ăn uống của một người chính là được hình thành từ những bữa cơm gia đình tuổi ấu thơ. Có người nói rằng, chỉ cần nhìn cách bạn ăn uống cũng có thể đoán ra hoàn cảnh của cha mẹ bạn và cách họ dạy dỗ bạn ra sao.

Quả đúng là như vậy, khi tôi còn nhỏ mỗi khi tôi phạm những lỗi như ăn mà không mời người lớn, thấy món ngon liền gắp “lia lịa” liền bị bố mẹ nhắc nhở rất nghiêm khắc. Từ đó mà hình thành thói quen cân nhắc cho người khác khi dùng bữa.

Cha mẹ nên rèn con thói quen ăn uống đúng mực từ khi còn nhỏ (ảnh minh họa nguồn: Adobe).

Thế nhưng ngày nay quan niệm này ngày một phai nhạt, bố mẹ mong rằng con cái “ăn đủ dinh dưỡng”, “thích gì ăn nấy” nên để trẻ em uống tùy tiện; đến bữa cơm thấy đồ ăn không ngon thì khóc, đòi bố mẹ làm món mình yêu thích… Điều này chắc hẳn sẽ ảnh hưởng đến cách ứng xử của trẻ trên bàn ăn và cũng gián tiếp ảnh hưởng đến tính cách của trẻ sau này.

Bởi vậy, các bậc cha mẹ cần xem trọng việc giáo dục con cái ngay trên bàn ăn. Người trưởng thành cũng cần tu dưỡng bản thân trong cách ăn uống. Không nên vì thấy việc nhỏ mà bỏ qua, như thế sẽ ảnh hưởng đến tương lai sau này.

Dưới đây mời bạn tham khảo một số quy tắc trên bàn ăn của người Việt xưa. Mặc dù trải qua thời gian, những nét văn hóa quý báu của dân tộc này đang dần mai một, nhưng khi nhìn lại chúng ta thấy được tham chiếu cho thời hiện đại, để giữ được sự kết nối với những giá trị truyền thống tốt đẹp.

1. Không dùng thìa đũa cá nhân của mình quấy vào bát chung.

2. Không xới đĩa thức ăn để chọn miếng ngon.

3. Không cắm đũa dựng đứng vào bát cơm. Hành động này được cho là giống cắm nhang vào bát cơm, chẳng khác nào cúng cơm cho người chết.

4. Khi muốn gắp thức ăn cho người khác phải trở đầu đũa.

5. Khi ngồi ăn không rung đùi. Dân gian có câu “Cây rung thì lá rơi, người rung thì phúc bạc” hay “Nam mà rung chân thì cùng cực, nữ mà rung chân thì hèn mọn”Từ nhân tướng học có thể nói rung chân là một loại tướng xui xẻo, phá tài.

6. Tránh cơm đầy trong miệng mà nói, điều này vừa mất vệ sinh vừa không lịch sự, tôn trọng người đối diện.

7. Muỗng múc canh phải đặt úp trong bát không được để ngửa.

8. Không tạo tiếng ồn khi ăn, ví dụ húp canh sột soạt hay nhai chóp chép.

9. Không ăn trước người lớn tuổi. Cần chờ mọi người ngồi đủ chỗ rồi mới bắt đầu dùng bữa. Nếu được mời làm khách thì chờ chủ nhà bố trí chỗ ngồi, không tự ý ngồi vào bàn trước khi chủ nhà mời. Ngoài ra nên thành thực nói về việc ăn kiêng, dị ứng (nếu có) để tránh bất tiện cho chủ nhà.

10. Không gắp liên tục một món dù đó là món khoái khẩu của mình.

11. Phần người đi muộn phải phần vào đĩa riêng, không để phần theo kiểu ăn dở còn lại trong đĩa.

12. Ăn từ tốn, không ăn hối hả, không vừa đi vừa nhai.

13. Nếu ăn gặp xương hoặc vật lạ trong thức ăn, cần từ từ lấy ra, không được nhè ra toàn bộ tại bàn.

14. Muốn hắt hơi, xì mũi thì xin phép ra ngoài.

15. Phải chú ý tay áo khi gắp đồ ăn, không được để chạm vào thức ăn.

16. Khi đang ăn mà có việc riêng phải xin phép rồi mới rời mâm.

17. Trong bữa ăn, người nhỏ tuổi phải mời hết lượt ông bà cha mẹ cô chú anh chị… Khi tới đâu thì quan sát gia chủ, không thể mang tập quán nhà mình vào bữa ăn nhà người ta.

18. Ăn xong cần tô son lại thì xin phép vào phòng vệ sinh, không tô son trên bàn ăn trước mặt người khác. Không dùng điện thoại di động trong bữa ăn.

19. Tránh va chạm tay với người cùng mâm, nếu thuận tay trái thì nói trước để chọn chỗ cho thuận tiện.

20. Nói cảm ơn sau bữa ăn dù là chỉ có hai vợ chồng nấu cho nhau. Đừng tiếc lời khen ngợi những món ngon.

Trên đây chỉ là một số quy tắc trong lễ nghi dùng cơm của người Việt. Người xưa có rất nhiều thành ngữ, tục ngữ về ăn uống như “Ăn trông nồi, ngồi trông hướng” (có ý nói cần phải biết giữ chừng mực khi ăn, không nên ăn quá nhiều, hết phần của người khác), “học ăn học nói học gói học mở” (nói về những điều cơ bản trong cuộc sống mà con người ta phải học như cách ăn ở, giao tiếp, cách đối nhân xử thế sao cho lịch sự, tế nhị). Có thể nói người xưa rất coi trọng lễ nghi không chỉ trên bàn ăn mà ở các khía cạnh khác của cuộc sống.

Giáo dục con cái hay tu dưỡng nhân phẩm là việc vô cùng quan trọng, nó được thể hiện từ những chi tiết, việc làm nhỏ nhặt trong cuộc sống hàng ngày. Đặc biệt tướng ăn rất quan trọng, nó phản ánh không chỉ là nhân cách mà còn là gia phong của mỗi một gia đình.

 

Việt Nam có những món Tết cổ truyền rất hiếm người biết, thậm chí còn sắp “tuyệt chủng” đến nơi

Không phải chỉ thịt gà, giò chả, bánh chưng, bánh tét hay thịt kho, ẩm thực Việt ngày Tết còn có những món vừa đẹp vừa kỳ công nhé!

Nói đến những món cổ truyền ngày Tết ở Việt Nam, bên cạnh bánh chưng hay bánh tét là món nhất định phải có, thì mỗi vùng miền lại có những món đặc trưng của mình như thịt gà luộc, giò chả, nem rán, thịt kho, hành kiệu muối hoặc dưa món… Thế nhưng có những cái tên dù đã là món cổ truyền nhưng lại hiếm người biết, thậm chí những món này còn có nguy cơ bị thất truyền, đó chính là mọc vân ám và bánh bó mứt.

Mọc vân ám

Một cái tên hết sức sang chảnh, văn vẻ, nhưng vấn đề là nó… lạ hoắc. Nhiều người nghe tên còn chẳng biết mọc vân ám là món gì. Nhiều năm trước, món ăn này vẫn xuất hiện trên mâm cỗ Tết của người miền Bắc, thế nhưng ngày nay nó mai một dần bởi… quá khó làm.

Việt Nam có những món Tết cổ truyền rất hiếm người biết, thậm chí còn sắp tuyệt chủng đến nơi - Ảnh 1.

Quả thật, làm mọc vân ám rất khó! Để có được món ăn mang đầy tính nghệ thuật này, người ta phải hết sức tỉ mỉ, khéo léo và tinh tế. Mọc vân ám gồm có 5 viên mọc, mỗi viên mang một màu khác nhau, được làm từ những nguyên liệu khác nhau như đậu, gấc, mộc nhĩ, rau củ… Năm viên mọc được múc vào bát, sau đó sẽ đổ nước ninh xương và bì lợn lên trên, chờ đông rồi mới úp ra đĩa. Khi đó, ta sẽ có được một tác phẩm nghệ thuật thực sự: năm viên mọc màu sắc bắt mắt được phủ bởi lớp thạch trong suốt nhìn như mây phủ. Cũng bởi vậy mà món ăn này được gọi là mọc vân ám.

Không chỉ ngon, đẹp, mọc vân ám còn mang một ý nghĩa vô cùng sâu sắc. Năm viên mọc màu sắc khác nhau tượng trưng cho kim – mộc – thuỷ – hoả – thổ nằm gọn trong lớp màng thạch tượng trung cho đất trời, ý chỉ tinh hoa hội tụ,  cầu chúc năm mới bình an, thuận lợi và nhiều may mắn.

Việt Nam có những món Tết cổ truyền rất hiếm người biết, thậm chí còn sắp "tuyệt chủng" đến nơi - Ảnh 2.
Việt Nam có những món Tết cổ truyền rất hiếm người biết, thậm chí còn sắp "tuyệt chủng" đến nơi - Ảnh 2.

Bánh bó mứt

Bánh bó mứt là một món Tết của người miền Trung thời xưa, đi liền với ẩm thực cung đình, mang trong đó sự duyên dáng, đài các của nếp sống cố đô.

Việt Nam có những món Tết cổ truyền rất hiếm người biết, thậm chí còn sắp "tuyệt chủng" đến nơi - Ảnh 3.
Việt Nam có những món Tết cổ truyền rất hiếm người biết, thậm chí còn sắp "tuyệt chủng" đến nơi - Ảnh 3.
Việt Nam có những món Tết cổ truyền rất hiếm người biết, thậm chí còn sắp "tuyệt chủng" đến nơi - Ảnh 3.
Việt Nam có những món Tết cổ truyền rất hiếm người biết, thậm chí còn sắp "tuyệt chủng" đến nơi - Ảnh 3.

Tương truyền, ở Huế thời xưa, nhà nào cũng trồng vài ba cây ăn trái. Đến mùa thu hoạch, người ta đem phơi khô rồi gói ghém mang cất đi. Đến ngày Tết, những thứ này sẽ được mang ra trộn với gạo nếp, các loại mứt hoa quả, mè đen, đậu phộng, gừng… rồi gói vào mo cau thành bánh bó mứt. Khi ăn, bánh sẽ được cắt thành từng lát.

Dù chỉ toàn nguyên liệu quen thuộc, đơn giản nhưng với bàn tay tài hoa của người Huế bánh bó mứt cắt ra đẹp như một bức xà cừ với đủ màu xen kẽ. Đây cũng là món bánh được mang vào cung đình, xuất hiện trên mâm cỗ vương giả quý tộc.

Ngày nay, bánh bó mứt gần như không còn. Có chăng chỉ là các nghệ nhân ẩm thực ở Huế còn phục dựng lại mà thôi.

Việt Nam có những món Tết cổ truyền rất hiếm người biết, thậm chí còn sắp tuyệt chủng đến nơi - Ảnh 4.

Ẩm thực Việt, sẽ còn nhiều lắm những món ăn mang đậm bản sắc dân tộc, mang trong đó cái hồn và sự tài hoa của người Việt. Biết đâu đó trong tương lai, những món ăn này sẽ trở lại và quen thuộc trên mâm cơm những ngày Tết, nhỉ?!!

 

 

Những việc làm nhân văn của trẻ thơ khiến người lớn phải suy ngẫm

 

Với tâm hồn thánh thiện, những đứa trẻ thường có những cách ứng xử tuyệt vời khiến người lớn cũng phải suy ngẫm. Mỗi hình ảnh dưới đây đều ẩn chứa một câu chuyện cảm động về sự lương thiện của các bạn nhỏ. Và bạn sẽ thấy rằng, cuộc sống này đang cần nhiều những việc làm nhân văn, ý nghĩa.

Bé gái 5 tuổi chăm em trai mắc bệnh bạch cầu

Cậu bé Beckett Burge được chẩn đoán mắc bệnh bạch cầu cấp tính vào tháng 4 năm 2018, một dạng ung thư máu khiến các tế bào máu trắng bất thường tích tụ trong tủy xương, đồng thời gây ảnh hưởng tới việc sản sinh ra tế bào máu bình thường. Kể từ đó, cậu bé phải trải qua nhiều tháng nằm viện điều trị khi chỉ mới 2 tuổi. Tuy nhiên, những đau đớn đó cũng dần tan đi khi cậu bé nhận được sự yêu thương và chăm sóc của cô chị Aubrey.

Bé gái 5 tuổi chăm em trai mắc bệnh bạch cầu (ảnh: pressreader).

Trang pressreader kể lại, bức ảnh cảm động được mẹ của hai đứa trẻ – cô Kaitlin Burge, 28 tuổi sống tại Texas, Mỹ chụp lại vào hồi tháng 1/2019 khi cậu bé Beckett Burge đang nôn ọe trong toilet. Thấy vậy, cô chị Aubrey đã đứng kề bên để xoa lưng và dỗ dành em trai.

Kaitlin kể lại: “Aubrey sau đó đã rửa tay cho em, bế em vào phòng nghỉ rồi ngỏ ý bảo tôi hãy để con bé tự dọn dẹp nhà vệ sinh. Nhìn thấy các con giúp đỡ nhau, tôi hạnh phúc lắm”.

Bức ảnh ngay lập tức được lan truyền trên mạng xã hội, lay động triệu trái tim cộng đồng mạng.

Cậu bé Noah 8 tuổi giúp người anh trai Lucas bị bại liệt của mình hoàn thành cuộc đua nhiều môn phối hợp

Cậu bé 8 tuổi giúp người anh trai bị bại liệt của mình hoàn thành cuộc đua nhiều môn phối hợp (ảnh: Boredpanda).

Cậu bé 8 tuổi cầm tay bạn tự kỷ trong ngày đầu đến trường

Cậu bé Christian Moore, 8 tuổi, đã được hàng triệu người ca ngợi khi an ủi người bạn Conntor Crites bị mắc chứng tự kỷ nhân ngày đầu đến trường tại Trường tiểu học Minneha ở Wichita, Kansas, Hoa Kỳ, Tờ usdailyreport đưa tin.

 

Connor và Moore nắm tay nhau ngày đầu đến trường (ảnh: usdailyreport).

Hình ảnh của Connor và Moore nắm tay nhau ngày đầu đến trường hiện được lan truyền rộng rãi với hơn 21.000 lượt chia sẻ. “Đó là một hành động đẹp. Những đứa trẻ được giáo dục tử tế sẽ hành động tử tế với những người xung quanh”, một tài khoản bình luận.

Bé gái ngây thơ lau nước mắt cho một người đàn ông trên ti vi

Một ông bố người Nhật đã chia sẻ hình ảnh của con gái mình: ngày hôm đó, anh đang xem TV cùng bé, khi TV phát đến cảnh một người đàn ông đang khóc vì mất bình tĩnh khi được phỏng vấn, cô con gái nhỏ đã cầm giấy chạy đến ti vi lau nước mắt cho người đàn ông.

Bé ngây thơ lau nước mắt cho một người đàn ông trên ti vi sẽ khiến nhiều người lớn phải suy ngẫm (ảnh: Boredpanda).

Cô bé 9 tuổi làm nhà cho người vô gia cư

Hailey và mẹ từng gặp một người đàn ông vô gia cư tên là Edward trên đường, hai mẹ con họ đã mua cho người này một chiếc sandwich và cô bé rất xúc động.

Vì thế, về đến nhà, cô bé bắt đầu tự mình trồng rau củ tặng cho những người vô gia cư, thu thập quần áo, đồ dùng cho họ. Với sự giúp đỡ của mẹ và ông nội, cô bé còn tự mình xây nhà bằng gỗ cho người vô gia cư.

Hailey làm nhà cho người vô gia cư (ảnh: blazepress).

Cô bé che mưa cho chú chó hoang tại Mumbai, Ấn Độ.

Hình ảnh đầy xúc động về một cô bé che mưa cho chú chó hoang tại Mumbai, Ấn Độ (ảnh: Boredpanda).

Nhóm trẻ người Canada tặng áo cho người vô gia cư

Nhóm trẻ người Canada đã thực hiện một ý tưởng vô cùng độc đáo là mặc áo khoác cho các cột đèn để người vô gia cư có thể nhận chúng mà không cảm thấy mặc cảm.

Nhóm trẻ người Canada tặng áo cho người vô gia cư (ảnh: boredpanda).

 

 

 

Khi giúp đỡ người khác, đừng quên giữ lại phẩm giá cho họ

Trong cuộc sống, giúp đỡ lẫn nhau vốn là cần thiết và đáng làm, nhưng bạn có biết rằng giúp đỡ người khác cũng có rất nhiều cảnh giới hay không?

Cậu bạn thân của tôi từng kể cho tôi nghe câu chuyện lúc cậu còn nhỏ đã ăn sâu trong ký ức, có ảnh hưởng sâu sắc đến cuộc sống khiến cậu cả đời không sao quên được.

Năm cậu 11 tuổi, có một đoàn xiếc đến khu xóm biểu diễn. Cha cậu đồng ý đưa con trai đi xem chương trình xiếc mà cậu đã mong đợi từ lâu.

Trong dãy người xếp hàng mua vé có một gia đình với tám đứa con nhỏ. Nhìn vào thì biết gia cảnh nghèo khó, nhưng lũ trẻ đều ăn mặc gọn gàng và hành xử lễ phép. Chúng nắm tay nhau, đứng sau lưng bố mẹ, hào hứng đàm luận về những chú hề, những con thú trong rạp xiếc, rõ ràng là chúng chưa được xem biểu diễn xiếc bao giờ. Bố mẹ chúng đắc ý đứng trước mặt chúng, người mẹ nhìn đàn con một cách trìu mến, cảm thấy chồng mình giống như một người hùng vậy.

Người cha mặt mày hớn hở cười vui, tự hào nói với người bán vé: “Xin hãy cho chúng tôi tám vé trẻ em và hai vé người lớn. Tôi muốn cho lũ trẻ được tận hưởng một ngày hạnh phúc và đáng nhớ nhất!”.

Nhưng sau khi người bán vé cho biết tổng giá số tiền, hai vợ chồng không khỏi ngây người!

Người mẹ sau khi nghe nói thì tỏ vẻ thất kinh, rồi buông tay chồng ra, bất giác cúi gầm mặt xuống. Người cha môi miệng mấp máy, rõ ràng là họ không đủ tiền! Hai vợ chồng đứng ngây ra đó, làm sao nói với lũ trẻ đây! Lũ trẻ vẫn còn rất phấn khởi thao thao không ngớt về buổi diễn xiếc mà chúng sắp được xem.

Sau khi tận mắt chứng kiến tất cả những điều này, cậu bạn tôi khẽ nói bên tai cha mình: “Ông ấy phải nói sao với con mình đây! Bố xem, các bạn ấy đang phấn khích như vậy, nếu nói thật với họ, mọi người chắc sẽ thất vọng lắm!”.

Bố nói: “Đúng vậy, với một người cha, tình cảnh này thật quá trớ trêu! Là một người cha, không gì tệ hơn việc thất hứa với con mình, khiến chúng cảm thấy thất vọng!”.

Cả hai bố con đều muốn giúp đỡ họ, nhưng gia cảnh bạn tôi khi đó cũng không khá giả gì!

Bố cậu nói với con trai rằng: “Nếu thế chúng ta sẽ không thể xem buổi diễn này, con đồng ý quyết định này chứ?”.

Người bố nói tiếp: “Có những việc cần con tự mình đưa ra quyết định! Nếu con muốn giúp đỡ người khác, đôi khi cũng cần phải dũng cảm từ bỏ lợi ích của riêng mình. Con à, điều này có thể hơi khó khăn với con! Dẫu là như vậy, bố lại cảm thấy rất tự hào về điều đó! Con quyết định mau đi, phần còn lại hãy để cho bố!”.

Lưỡng lự một hồi, cậu bạn tôi chợt mở to mắt nói: “Bố, con đã quyết định rồi, chúng ta sẽ về nhà và nhường cơ hội này cho họ! Chuyện sau đó phải trông cậy vào bố rồi!”.

“Được rồi, con trai! Hãy nhìn bố đây này!”.

Cậu vui vẻ đưa mắt dõi theo cha mình. Hành động tiếp sau đó của người cha khiến cậu không khỏi bất ngờ, thậm chí cả đời không thể nào quên!

Ảnh: Shutterstock.

Cha anh mau chóng đi đến phía sau người đàn ông đó, nhân lúc không ai để ý, ông ném số tiền vốn định dùng để mua vé xuống mặt đất, sau đó cúi người xuống nhặt số tiền đó lên, rồi vỗ nhẹ vào vai người đàn ông đang tiến thoái lưỡng nan kia, nói: “Này, anh ơi, anh làm rơi tiền này!”.

Người đàn ông đó ngây người một lúc, rồi cũng lập tức hiểu rõ đầu đuôi chuyện này là gì. Đây chính là một người tốt bụng vốn không hề quen biết đang muốn giúp đỡ mình, và chỉ bằng cách này mới có thể giúp ông giữ lại phẩm giá của một người cha trước mặt các con của mình! Người cha đó không khỏi có chút bối rối.

“Có những điều không thể khiến cho lũ trẻ thất vọng được, anh hiểu không?”. Bố của bạn tôi ghé tai người đàn ông đó nói khẽ, sau đó dúi tiền vào tay ông ấy, rồi nói lớn rằng: “May là tôi nhặt được đấy nhé!”.

Người đàn ông đó nhìn số tiền trong tay, hai bờ môi mấp máy, nước mắt lăn xuống hai gò má, xúc động nói: “Cảm ơn! Cảm ơn anh đã giúp tôi và cả nhà tôi một điều lớn lao như vậy! Hôm nay là sinh nhật của tôi, buổi xem xiếc này tôi đã hứa với tụi nhỏ từ lâu lắm rồi! Không ngờ giá vé lại tăng vọt! Cảm ơn anh đã giải vây cho tôi, giúp tôi giữ lại hình tượng một người cha tốt trước mặt các con!”.

Bố bạn tôi ra hiệu cho ông đừng nói tiếp nữa, và quay sang nói với lũ trẻ: “Tụi cháu có một người cha rất đáng tự hào, tụi cháu thật là may mắn lắm đấy!”.

Tám đứa trẻ gần như đồng thanh nói: “Tất nhiên rồi ạ!”. Riêng người mẹ khẽ đưa tay gạt nước mắt và không nói nên lời.

Bạn tôi và cha mình rời khỏi dãy người đang xếp hàng, cậu nhìn cha mình, nói một cách tự hào rằng: “Bố ơi, bố thật tuyệt vời!”.

Cha cậu đã nói một câu đến giờ cậu vẫn nhớ như in: “Con có trách nhiệm giúp đỡ người khác, còn bố thì có trách nhiệm giữ gìn phẩm giá của người khác!”.

Chuyện xảy ra đêm đó đã ảnh hưởng rất lớn đến cuộc đời sau này của bạn tôi! Đến nỗi sau này mỗi khi anh gặt hái được chút thành tựu gì đó, cách mà bố anh giúp đỡ người khác vào đêm hôm đó đã cho anh ta hiểu được đạo lý quý báu nhất theo anh suốt cả một đời, đó chính là: khi bạn giúp đỡ người khác, đồng thời, đừng quên giữ lại phẩm giá cho họ…

***

Giáo dục trẻ em không chỉ dừng ở nhà trường, những con người những sự việc trong cuộc sống, mỗi từng lời nói mỗi từng hành động thường ngày đều sẽ có những tác động âm thầm đến lời nói phẩm giá, tư duy, tính cách và thói quen của trẻ.

Là bậc làm cha làm mẹ, đừng nên xem nhẹ lời nói và hành động của mình trong cuộc sống thường ngày, bởi rất có thể những lời nói và hành động đó sẽ ăn sâu vào tâm trí của trẻ, ảnh hưởng đến một đời của chúng.

Có những khi, con cái sẽ không lắng nghe những gì bạn nói, mà chúng sẽ nhìn vào mỗi việc mà bạn làm, do vậy giáo dục bằng lời nói không bằng những hành động gương mẫu. Lấy bản thân mình làm gương, ấy là cách giáo dục tốt nhất.

Ảnh: Shutterstock.

Cách làm của người bố trên đây, cũng đã giúp tôi học được vài điều:

Trước hết, tôn trọng quyền quyết định của con, có giúp đỡ đối phương hay không, hãy để bản thân con quyết định. Chỉ khi đứa trẻ cam tâm tình nguyện giúp đỡ người khác, mới có thể mang lại cho trẻ một bài học tốt đẹp và đúng đắn.

Thứ hai, giúp đỡ người khác không phải vì mong cầu bản thân đạt được điều gì đó, đôi khi giúp đỡ người khác, bản thân sẽ phải chịu thiệt hoặc mất đi thứ gì đó.

Thứ ba, khi giúp đỡ người khác, đừng quên lưu tâm đến việc giữ lại phẩm giá cho người khác, cùng là giúp đỡ người khác, bạn có thể chọn:

Một là, đi sang trả tiền cho đối phương, và sau đó nhận lấy những lời khen ngợi của người khác, nhưng lại khiến người ta cảm thấy xấu hổ, và mất đi phẩm giá trước mặt gia đình và những người xung quanh.

Hai là, đưa tiền cho đối phương một cách khéo léo, vừa giải vây, đồng thời cũng giữ được phẩm giá cho họ. Giống như câu nói “khi cho tiền người ăn xin, xin bạn hãy khẽ ngồi xổm xuống”, làm điều tốt là vì để giúp đỡ người khác, chứ không phải để tận hưởng cảm xúc vui sướng ngồi tít trên cao.

Cậu bé 9 tuổi ăn 5 bữa mỗi ngày, 2 tháng tăng 10kg để hiến tủy cứu cha

Vì muốn cứu cha, mỗi ngày cậu bé 9 tuổi ăn 5 bữa, cuối cùng cũng nặng thêm 10kg và thành công hiến tặng tủy cho cha.

Khi đầu kim tiêm đâm vào cánh tay, cậu bé cắn chặt răng không kêu đau lấy một lời

Vào lúc 6 giờ sáng ngày 28/11, cậu bé Mã Tử Ngạn được ông nội đánh thức dậy rửa mặt rồi mặc quần áo và nhanh chóng theo gia đình đến Bệnh viện tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc, cách nơi gia đình cậu bé thuê trọ không xa. Bởi hôm nay, cậu bé 9 tuổi này sẽ hiến tặng tế bào gốc tạo máu cho cha ruột.

Vào khoảng 9 giờ sáng, một cây kim lớn đâm vào cánh tay của cậu bé đau đến mức nhịn không được mà nhíu mày nhưng chỉ cắn chặt răng chứ không kêu la. Cậu bé nói: “Cháu không sợ, cháu phải cứu bố”. Mã Tử Ngạn tự cổ vũ bản thân, điều này khiến cô Mã Tu Phần đứng bên cạnh không khỏi đau lòng.

Ảnh: Sohu.

Khi máy phân tách tế bào máu phát ra tiếng kêu vù vù, “hạt giống cứu mạng” từ tế bào máu được thu thập từng chút, từng chút một, Mã Tử Ngạn nằm lặng lẽ trên giường chịu đựng cơn đau. Vào khoảng 12 giờ trưa, quá trình thu thập cuối cùng đã kết thúc thành công. Mã Tử Ngạn cảm thấy hơi tê ở cánh tay, nhưng nghĩ bố có thể sớm hồi phục với các tế bào gốc tạo máu của mình, cậu bé không khỏi vui mừng.

“Buổi trưa, mang cho thằng bé một cái bánh bao, thằng bé ăn được một lúc rồi nói với tôi, cô ơi cháu không ăn được nữa, tôi nói thế thì cháu đừng ăn nữa”, Mã Tu Phần nói.

32 tuổi phát hiện bị ung thư máu, con trai 9 tuổi có tỷ lệ tương thích cao

Mã Thu Thâu, năm nay 32 tuổi, đến từ Tân Châu, tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc là cha của 3 đứa trẻ, cậu bé Mã Tử Ngạn là con trai lớn của anh. Tháng 6 năm nay, anh gặp những cơn đau dữ dội ở eo: “Khi đó, tôi cứ nghĩ rằng, do mình làm việc quá sức mà không chú ý, nhưng sau này đau càng lúc càng nặng”.

Đầu tiên, Mã Thu Thâu đến bệnh viện thị trấn để kiểm tra, bác sĩ ở đây chẩn đoán rằng đó là do căng thắt lưng, sau khi làm kiểm tra máu, phát hiện máu có chút bất thường nên mới kiến nghị anh lên bệnh viện cấp cao hơn khám. Tháng 7, Mã Thu Thâu được đưa vào khoa huyết học của Bệnh viện tỉnh Sơn Đông. Sau khi kiểm tra, cuối cùng anh bị chẩn đoán mắc bệnh ung thư máu.

Ban đầu, Mã Thu Thâu không thể chấp nhận sự thật này, anh mất một thời gian dài để bình tĩnh lại và khi nghĩ đến cha mẹ già, vợ và ba đứa con của mình, trong đầu anh không ngừng xuất hiện những ý nghĩ rối bời, “nếu mình không còn nữa, gia đình lớn này phải làm sao đây?”.

Người cha già của Mã Thu Thâu năm nay 73 tuổi, nghe nói con trai bị bệnh ông cũng đổ bệnh, khi các cháu hỏi sao lâu rồi không thấy bố về nhà, ông chỉ có thể nói rằng: “Bố các cháu bị bệnh, các cháu ở nhà phải ngoan, phải nghe lời”. Sau đó tình hình cũng chẳng thể giấu được nữa, bởi vì Mã Thu Thâu cần phải ghép tủy mà người phù hợp chỉ có con trai 9 tuổi của anh – Mã Tử Ngạn.

Khi nghe mình có thể hiến tủy cứu cha, Mã Tử Ngạn không hề ngần ngại, dũng cảm bước lên phía trước.

Cân nặng quá nhẹ, cậu bé nặng 30kg dùng cả sinh mạng của mình để ăn

“Cháu muốn có bố đi cùng cháu, cùng em trai, ông nội và cả mẹ cháu nữa”. Mã Tử Ngạn tuổi đời còn quá nhỏ, nhưng khi nghe ca ghép tủy thành công, cha cậu bé có thể được cứu sống, toàn thân cậu bé lại tràn đầy năng lượng.

“Thằng bé chỉ có 30kg, mà bố thì nặng hơn gấp đôi cậu bé, chênh lệch cân nặng giữa người nhận hiến tủy và người hiến tủy càng nhỏ càng tốt, cậu bé nên ăn nhiều hơn mới có thể làm phẫu thuật”. Bác sĩ của Mã Thu Thâu và Phó khoa huyết học của Bệnh viện tỉnh Sơn Đông – Bác sĩ Tuỳ Tiêu Huy đã rất xúc động khi chứng kiến sự đóng góp của Mã Tử Ngạn để cứu cha mình. Ông nói rằng, đứa trẻ thường chăm sóc cha mình trong phòng bệnh và đã tích cực chuẩn bị để ca phẫu thuật ghép tủy có khả năng thành công cao nhất.

Ban đầu, Mã Thu Thâu không đồng ý cho con trai hiến tủy: “Thằng bé còn quá nhỏ, cánh tay gầy như thế làm sao mà chịu được cơn đau?”. Nhưng đứa trẻ vẫn nhất quyết đòi hiến tủy cho cha, cuối cùng anh cũng bị thuyết phục mà đồng ý.

Bởi vì vấn đề chênh lệch cân nặng quá lớn, nên mỗi ngày Mã Tử Ngạn đều dùng cả sinh mạng của mình để ăn cơm, với mong muốn sớm ngày có thể cứu cha.

Một ngày ăn 5 bữa, ăn đến mức không thể ăn được nữa vẫn cố nhồi nhét, cứ ăn một miếng lại nghĩ đến ngày có thể cứu cha, cậu bé lại dùng hết sức mình để nuốt thức ăn vào dạ dày. “Ăn không nổi thì ngừng lại một lúc rồi lại ăn”. Nhìn cân nặng ngày một tăng lên, Mã Tử Ngạn không khỏi vui mừng. Khi cân nặng lên tới 40kg, bác sỹ thông báo rằng, Mã Tử Ngạn có thể tiến hành phẫu thuật ghép tủy cho cha.

Cách đây không lâu, Mã Thu Thâu đã được đưa vào phòng vô trùng, Mã Tử Ngạn thì thầm với cha mình rằng: “Con yêu bố, chúc bố sớm ngày hồi phục”.

Vào ngày 28/11, các tế bào gốc tạo máu do Mã Tử Ngạn hiến tặng đã được truyền thành công vào cơ thể của Mã Thu Thâu, vì số lượng thu thập không đủ, nên sáng hôm sau cậu bé vẫn phải tiếp tục thu thập. “Bố sẽ sớm khỏe mạnh thôi”, Mã Tử Ngạn vui vẻ nói.

Theo Sohu

Người hành khất khốn khổ và chú chó nhỏ trung thành

Chuyện kể rằng, trên cây cầu trong ngôi thành nọ có một người hành khất. Ông ta không biết kéo đàn, cũng không biết hát, thậm chí còn chẳng biết viết ra cảnh ngộ bi thảm của mình lên giấy, rải xuống đất để mong nhận sự thương xót của khách qua lại.

Mỗi ngày, ông chỉ biết ngồi chồm hổm dựa vào thành cầu, co ro rúc mặt vào trong đầu gối, bên cạnh đôi chân gầy gò để một cái bát mẻ cũ kỹ. May mà người qua lại chiếc cầu rất đông, thi thoảng cũng có người đem vài đồng bạc lẻ vứt vào trong bát.

Khi đêm đến, người hành khất trở về chỗ trú ngụ của ông – một cái vườn rau ở ngoại ô, bị bỏ hoang đã lâu. Một hàng rào xiêu vẹo bao lấy vườn rau bỏ hoang, bên trong có một túp lều nát, người hành khất già đã lánh rét ở đó được mấy mùa đông lạnh giá. Trong vườn rau còn có một miệng giếng khô, bên giếng có một gốc cây già.

* * *

Gió mùa ùa về, thành phố đón trận tuyết đầu tiên của mùa đông. Người trên cầu thưa thớt hẳn đi, lão hành khất đang định sẽ về nghỉ, bỗng từ đâu một con chó nhỏ chạy tới. Con chó bị lạnh tới nỗi run lên từng chập, chõ mõm hít hít cái bát sứt của người ăn mày, vì đêm hôm trước, ông đã dùng cái bát này đựng thức ăn.

Lão hành khất trong lòng thương xót, liền lấy trong người ra một chiếc bánh bao, khẽ khàng bỏ vào trong bát. Con chó nhỏ ngước lên nhìn ông hồi lâu, như thể cảm động lắm, rồi gục mặt vào bát ăn lấy ăn để.

Người ăn mày mang con chó về “nhà” của mình, từ đó, người chó quấn quýt không rời. Con chó rất thông minh, hễ đói là biết ngoạm cái bát chạy nhắng quanh chủ đòi ăn. Những người đi qua nhìn thấy thế rất ngạc nhiên thích thú, liền thi nhau ném tiền vào trong bát. Người ăn mày phát hiện ra đây là cơ hội lớn, liền huấn luyện cho con chó.

Qua một thời gian, nó đã biết đứng bằng hai chân sau, ngoạm bát xin ăn, nhảy tới nhảy lui trước mặt những người qua đường. Vậy là người ăn mày lại càng thu được nhiều tiền thêm.

Người ăn mày bỗng dưng “phát tài”, liền lấy tiền đi đánh xổ số. Thật là nằm mơ cũng không tưởng được vận số ông lại tốt đến vậy, không lâu sau ông trúng giải độc đắc.

Cứ như là số mệnh vậy. Người ăn mày mua lại vườn rau bỏ hoang, rồi từ mảnh đất đó xây lên một ngôi nhà lộng lẫy, nhưng ông vẫn giữ lại túp lều nát, miệng giếng khô cùng gốc cây già và nếp hàng rào lưa thưa ngày nào ở vườn sau khu nhà mình.

Trong phòng của người ăn mày bày biện đầy những đồ xa xỉ, ông bỗng chốc mê mẩn việc sưu tầm đồ cổ, thích cung phụng những mỹ nhân chân dài, lại càng thích ánh mắt kinh ngạc, ngưỡng mộ của mọi người khi ông rút trong túi ra cả xập tiền lớn.

“Quý ngài ăn mày” bắt đầu đi gặp gỡ giới thượng lưu, dĩ nhiên lúc nào ông cũng mang theo con chó nhỏ của mình. Các lệnh bà ra sức ủng hộ quý ông ăn chơi mạnh tay này, và dĩ nhiên chẳng ai biết xuất thân của ông ra sao.

Điều duy nhất làm cho “quý ngài ăn mày” cảm thấy khó xử chính là chú chó nhỏ, bởi những người thượng lưu khác đều nuôi những con chó giống quý, thuần chủng kia!

Ảnh minh họa (nguồn: Internet).

Một hôm nọ, con chó con bướng bỉnh của ông cắn rách tai một con chó cái giống quý ngay giữa bữa tiệc. Chủ nhân con chó nổi trận lôi đình, làm cho ngài ăn mày cảm thấy lòng tự tôn của mình bị tổn thương nghiêm trọng.

Về tới nhà, ông lạnh lùng mang con chó ra vườn sau, cạnh cái giếng cũ. Sau đó, ông buộc một sợi dây thừng dài vào con chó và thả xuống cái giếng khô. Người ăn mày quyết tâm trừng phạt con chó, giống như tiêu diệt hoàn toàn cái quá khứ khốn khổ vẫn ám ảnh ông ta.

Từ đó, bên cạnh người hành khất thiếu đi con chó nhỏ trung thành, ông ta có thể thoải mái một mình đi gặp các cô em phục vụ dễ thương ở quán rượu, hoặc đi dự những bữa tiệc thượng lưu xa hoa.

Ông vẫn không quên mỗi ngày thả xuống giếng vài miếng thịt, vì tiếng sủa của con chó cho ông biết người bạn ngày khốn khó vẫn còn sống.

* * *

Chớp mắt hơn một tháng trôi qua, người hành khất lại không hề cảm thấy vui vẻ, chó nhỏ không có ở bên, bạn bè quý tộc của ông ta cũng không hề nhiều hơn, vả lại có một hôm, trong lúc ông ta uống rượu say lướt khướt, đã buột miệng để lộ ra cái thân phận thấp hèn ngày xưa. Lũ người kia bỗng chốc chế nhạo và quay mặt lạnh nhạt với ông ta.

Người ăn mày cuối cùng hiểu ra rằng, trên đời này, chỉ có chú chó nhỏ đã từng trải qua hoạn nạn với mình mới là người bạn chân chính nhất. Thế mà ông nỡ vứt nó xuống dưới giếng khô…

Người ăn mày chạy thật mau đến bên giếng, thả cái lồng gỗ xuống. Nhưng chó con chỉ đi quanh cái lồng gỗ mà không dám nhảy vào trong.

Người ăn mày chạy đi tìm một cái dây to, một đầu cột vào gốc cây, tự mình trèo xuống đáy giếng cứu chó con. Giếng rất sâu, nhưng ông không sợ hãi chút nào. Đáy giếng tối om om, lại bốc lên mùi thum thủm, ông vội cắp con chó rồi trèo lên. Chó con chẳng hề oán trách chủ mình, vui mừng liếm mặt người chủ lâu ngày mới gặp lại.

Người hành khất vì muốn bù đắp lỗi lầm của mình, mỗi ngày đều cho nó đồ ăn ngon nhất, đi đâu cũng dắt theo. Người ăn mày mang chó nhỏ đi khắp mọi ngõ ngách trong thành phố, ông cầm tiền bỏ vào tận tay những người hành khất khác. Thấy những người ấy cảm kích cầm tiền của mình, ông cảm thấy thật là mãn nguyện.

* * *

Rồi ông bắt đầu có dự định mới, ông báo cho những người ăn mày trong cả thành tới nhà ông lĩnh tiền. Tin tức truyền đi rất nhanh, đội ngũ ăn mày tới lĩnh tiền càng lúc càng đông. Những người được tiền rồi dùng mọi lời lẽ hoa mỹ nhất trên đời để tán tụng ông, khiến ông hưng phấn khôn tả. Đài truyền hình cũng tới, bản tin buổi tối cũng có phóng sự nói về ông.

Ngày thứ hai, mọi người như nước triều lên, xông tới nhà ông, có những người chẳng phải ăn mày cũng gia nhập vào đội quân lĩnh tiền. Người hành khất cứ chìm đắm trong cảm giác vinh dự vui sướng, ngày nào cũng bận rộn chạy qua chạy lại giữa ngân hàng và nhà mình.

Cho đến một hôm, ngân hàng báo cho ông biết tiền trong tài khoản đã hết, ông đành phải nói với hàng dài những người xếp hàng rằng: “Hết tiền để phát rồi!”.

Đám người xếp hàng lập tức biến thành một đoàn hỗn loạn. Họ bắt đầu mắng chửi : “Đồ ti tiện!”, “Sao đến lượt tao lại không phát nữa?”, “Dạy cho nó một bài học!”…

Bọn chúng xông vào nhà ông, ném gạch tới tấp làm vỡ hết cửa sổ. Ông chốt cửa nhà lại, nhưng cánh cửa cũng sắp bị đám người xô đổ đến nơi rồi. Sợ quá, ông chạy ra vườn sau. Trông thấy sợi dây thừng còn buộc bên miệng giếng, ông vội vã leo xuống. Lúc sắp xuống tới đáy giếng, bất ngờ đầu dây thừng buộc ở miệng giếng bị tuột ra, người hành khất cùng sợi dây vẫn nắm chắc trong tay rơi xuống đáy giếng tối om…

Cảnh sát mất rất nhiều công sức mới giải tán được đám người hung hãn, nhưng ngôi nhà gần như đã biến thành một bãi hoang tàn, những thứ có thể lấy được, người ta đều cướp đi hết.

Thời gian mỗi ngày một qua đi, người ăn mày chỉ đành trú lại ở đáy giếng vừa tối vừa lạnh, ông ta ngóc mặt lên gào với trời, với trăng, chẳng ai nghe thấy.

Chó con mỗi ngày chạy đi khắp nơi kiếm thức ăn ném xuống giếng, lúc thì là chiếc bánh bao đã mốc meo, khi thì miếng xương đã biến mùi. Chó con kiếm thức ăn rất khó khăn. Không làm thế nào được, nó chỉ biết nằm dài ra mà hít hà dưới đất, vớ được miếng thịt hỏng hay gì đó là ngóc dậy chạy về miệng giếng khô ngay. Có một lần, chó con còn vứt xuống cả xác một con mèo chết.

* * *

Chớp mắt hơn một tháng trôi qua, con chó thậm chí còn không để dành thức ăn cho bản thân, người nó gầy chỉ còn da bọc xương, thế rồi nó yếu đến mức sức lực để đi cũng không còn. Người ăn mày ngày nào cũng gào thét khản cả cổ, chẳng có ai tới cứu ông ta.

Vài ngày liên tiếp, chó con không thả đồ ăn xuống nữa, người ăn mày không biết con chó đã xảy chuyện gì. Ông đau đáu nhìn lên mảnh trời hình tròn nhỏ bé trên miệng giếng, biết rằng mình sắp chết.

Một buổi sớm, những tiếng người nói chuyện rầm rì trên miệng giếng đánh thức người hành khất khỏi cơn mê sảng, ông thu hết chút sức tàn hô lên một tiếng.

Ông được mọi người dùng dây thừng đưa lên, ánh sáng mặt trời chói lọi làm ông không mở nổi mắt.

Mọi người săm soi người đàn ông lem luốc hôi thối trước mặt:

“Nếu không phải thấy có xác con chó con chết ở miệng giếng này, thì chẳng có ai nghe được tiếng kêu của ông”.

Người ăn mày nhìn cái xác gầy guộc của chó nhỏ, nước mắt rơi ướt cả bộ lông dính đầy đất bẩn của nó…

Tôn sư trọng đạo là mỹ đức, trò kính thầy thì đạo mới có tôn nghiêm

Kính trọng thầy của mình không ai bằng Tử Cống mà hoằng dương đạo học, kiên trì bảo vệ thanh danh của thầy cũng khó ai vượt qua được Tử Cống. Tấm gương của ông để lại cho chúng ta bài học sáng ngời về đức “tôn sư trọng đạo”. 

Tử Cống tên thật là Đoan Mộc Tứ, người nước Vệ cuối thời Xuân Thu, 17 tuổi bái Khổng Tử làm thầy, từ nhỏ đã khiêm tốn hiếu học, am hiểu sâu sắc những đạo lý và tinh túy của Nho học. Ông không những thực hiện và truyền bá học thuyết của Khổng Tử mà còn rất kiên định bảo vệ học thuyết này. Ông thông tỏ đạo lý, lòng dạ trong sáng, ngôn từ thiện lương, giỏi về ngoại giao, từng làm tể tướng hai nước Lỗ và Vệ. Đức Khổng Tử rất yêu mến ông, so sánh ông với tấm liễn thờ trân quý trong miếu đình.

Trong “Luận ngữ tự thuyết” có ghi chép câu chuyện, khi Khổng Tử tạ thế, học trò của ông đều để tang thầy ba năm, riêng Tử Cống dựng nhà cạnh mộ mà ở, thành tâm tưởng nhớ cúng bái, chăm nom bảo vệ tới sáu năm. Ông là tấm gương về tấm lòng tôn sư trọng đạo được người đời sau lưu truyền.

Thấu hiểu đạo học của thầy

Tử Cống thiên bẩm hiếu thảo hiền từ, thông minh tài trí, ba tuổi đã biết phân biệt người thiện ác. Năm mười bảy tuổi, khi đi chơi ở nước Lỗ và được nghe Khổng Tử giảng đạo ở Khuyết Lý, trong tâm nhất mực kính phục xin bái Sư. Ông hiếu học, ham hỏi, trong “Luận Ngữ” phần hỏi đáp giữa Khổng Tử và các đệ tử, ông là người hỏi nhiều nhất. Những nội dung ông thường hỏi nhiều nhất là việc đối nhân xử thế bên ngoài, như nhân nghĩa, chính trị, bằng hữu, trí sĩ, quân tử…, tất cả đều được Khổng Tử giải đáp rõ ràng. Trong đó liên quan tới nhiều phương diện là giá trị cốt lõi của Nho gia như nhân ái, lễ nghi, thành tín, trung dung, trung thành…

Khổng Tử từng nói: “Bất học thi vô dĩ ngôn”, nghĩa là không đọc sách biết lấy gì để nói, “Thi” chính là “Lục kinh” sau này của “Kinh Thi”’. Trong học “Thi”, Khổng Tử không những yêu cầu học trò của mình hiểu được ý nghĩa ban đầu của từ “Thi”, mà còn yêu cầu họ có thể ứng dụng chúng trong từng trường hợp cụ thể. Về phương diện này Tử Cống làm được rất tốt, không những có thể lĩnh hội một cách sâu sắc mà còn có những lý giải vô cùng độc đáo và từng được thầy mình khen ngợi.

Phần “Học nhi” của “Luận ngữ” có ghi chép, khi hai thầy trò đối đáp, Tử Cống có thể vận dụng linh hoạt câu nói: “Hữu phỉ quân tử, Như thiết như tha, như trác như ma” (Có người quân tử, như mài như giũa như cắt như gọt) trong “Vệ Phong, Kinh Thi” để giải thích câu hỏi của thầy. Đức Khổng Tử khen ngợi khả năng lý giải thơ của ông đã đạt tới mức độ tâm lĩnh thần hội, có thể suy luận nắm vững, có thể làm được “Cáo chư vãng nhi tri lai giả” (Nói cho ngươi việc quá khứ, ngươi đã hiểu việc tương lai).

Tử Cống trí lớn, biết vận dụng những điều mình học vào cuộc sống. “Ngôn từ” tài năng xuất sắc, nghệ thuật giao tiếp nói chuyện độc đáo rất có tính cách. Vào thời Lỗ Ai Công, Khổng Tử nghe nói Điền Thường ở Tề Quốc muốn xuất binh tấn công nước Lỗ, liền triệu tập học trò bàn kế sách cứu nước Lỗ. Người nói: “Lỗ là phụ mẫu quốc, nước nhà đang lâm nguy, trong các con ai có thể xuất hành đi xứ?”. Những học trò của ông có nhiều người xin đi, cuối cùng ông chọn Tử Cống xuất hành.

Tử Cống phụng mệnh đi xứ tới năm nước Tề, Lỗ, Ngô, Việt, Tấn, thuyết phục Điền Thường, lại khiến quốc quân bốn nước tiếp thu chủ trương của ông, một hành động mà có thể tác động tới chính trị của năm nước, cũng từ đó cải biến tình thế các nước, cứu nguy nan cho nước Lỗ và hoàn thành xuất sắc sứ mệnh. Trong “Sử ký” có bình luận về chuyện này như sau: “Tử Cống hễ xuất, làm cho Lỗ tồn tại, làm loạn Tề, phá Ngô, làm Tấn thành hùng mạnh và khiến Việt xưng bá; Tử Cống hễ làm, liền tương phá tình hình, trong mười năm, năm quốc gia thay đổi”. (Tử Cống nhất xuất, tồn Lỗ, loạn Tề, phá Ngô, cường Tấn nhi bá Việt; tử cống nhất sử, sử thế tương phá, thập niên chi trung, ngũ quốc các hữu biến).

Có khá nhiều sự về Tử Cống trong Khổng môn. Dù ông lập được rất nhiều công lao và nổi danh ở nhiều phương diện, nhưng lại khá khiêm tốn, nghiêm khắc và tự khắc chế bản thân. Trong “Công dã tràng, Luận ngữ” ghi chép câu chuyện: Có lần Khổng Tử hỏi Tử Cống, ý tứ là giữa Tử Cống và Nhan Hồi ai ưu tú hơn? Tử Cống thưa: “Tứ này sao sánh với Hồi! Hồi nghe một biết mười. Tứ này nghe mười biết một, hai mà thôi”. Qua đây cũng có thể hiểu được phẩm chất của Tử Cống như thế nào. Tử Cống thích ca ngợi, nhìn vào phẩm chất tốt đẹp của người khác, đã từng xưng tụng Nhan Hồi: “Người có thể sớm khuya tụng đọc sùng kính lễ, thực hành không tái mắc lỗi, nói năng không vô ý, cẩu thả, thì chỉ có Nhan Hồi”

Bảo vệ thanh danh, uy tín của thầy

Cứ mỗi lần Khổng Tử gặp nguy nan, hiểm ác, Tử Cống thường đứng ra dũng cảm túc trí giúp thầy giải nguy. Năm thứ sáu Lỗ Ai Công, Khổng Tử dẫn theo đệ tử đi chu du các nước, giữa đường cạn kiệt lương thực, tình hình vô cùng nguy cấp liền cử Tử Cống tới nước Sở. Nhận nhiệm vụ trong tình cảnh thầy trò đang ở tình huống lâm nguy, không những ông có thể mang lương thực từ nước Sở về mà còn làm Sở vương dẫn binh tới đón Khổng Tử vào nước Sở để thầy trò thoát khỏi nguy khốn. Năm Lỗ Ai Công thứ 12, khi quốc quân các nước Lỗ, Vệ… đến hội kiến tại nước Ngô, người Ngô đã giam giữ Vệ hầu. Tử Cống đã thuyết phục thái tể nước Ngô thả người. Năm Lỗ Ai Công thứ 15, Tề và Lỗ liên minh, Tử Cống đã thuyết phục nước Tề trả lại “thành” địa vốn thuộc về nước Lỗ.

Một lần, Tề Cảnh Công hỏi Tử Cống về đức hạnh tài năng của Khổng Tử. Ông lập tức trả lời: “Thánh nhân dã, khởi trực hiền tai”, có nghĩa Khổng Tử không chỉ là một nhà hiền triết, mà còn là bậc thánh nhân. Sau đó ông tán dương Khổng Tử: “Tứ này suốt đời đội trời mà không biết trời cao bao nhiêu; suốt đời đạp đất mà không biết đất dầy bao nhiêu. Tứ này theo Ngài Phu tử, cũng y như kẻ khát nước đem gáo, đem bình ra sông, ra bể, để múc nước uống. Uống no bụng rồi đi, mà chẳng biết sông, biển, sâu là bao nhiêu”. (Nguyên văn: Thần chung thân đới thiên, bất tri thiên chi cao dã, chung thân tiễn địa, bất tri địa chi hậu dã, nhược thần chi sự Trọng Ni, thí do khát hồ tiêu, tựu giang hải nhi ẩm chi, phúc mãn nhi khứ, hựu an tri giang hà chi thâm hồ).

Trong câu này, Tử Cống so sánh thầy mình với trời, đất, biển hồ. Ông nói khi theo học Khổng Tử, ông giống như cầm cái gáo đến uống nước ở hồ, uống no rồi đi mà không biết hồ sâu bao nhiêu. Tề Cảnh Công lại hỏi: “Tiên sinh khen ngợi như vậy, e rằng hơi quá mức không?”. Tử Cống đáp rằng, những từ ngữ ông so sánh Khổng Tử với Thái Sơn, chẳng qua chỉ giống như thêm hai nắm đất đắp vào núi, ngược lại dù bất cứ người nào muốn làm tổn hại danh tiếng của ông, chẳng qua cũng giống như dùng tay đào vứt bỏ hai nắm đất khỏi núi mà thôi. Tất cả đều không làm giảm đi độ cao hiển nhiên của núi. (Nguyên văn: Thần tứ hà cảm thậm ngôn, thượng lự bất cập nhĩ, sử thần dự Trọng Ni, thí do lưỡng thủ phủng thổ nhi phụ thái sơn, kỳ vô ích ô minh hĩ, sử thần bất dự Trọng Ni, thí do lưỡng thủ bả thái sơn, vô tổn diệc minh hỹ).

Tử Cống luôn giữ gìn bảo vệ danh dự cho thầy mình, không cho phép bất cứ ai phỉ báng nói xấu. Một lần chú của đại phu Thúc Tôn Vũ nước Lỗ hạ thấp Khổng Tử và đề cao Tử Cống. Ông rất tức giận mà đáp rằng: “Chút học vấn bản lĩnh của bản thân chẳng qua chỉ giống như bức tường thấp trong một căn nhà, nhìn một cái là tới tận cùng, còn bản lĩnh học vấn của Phu tử giống như vô số bức tường nguy nga tráng lệ trong tông miếu, bên ngoài không thấy cửa, vào trong cũng không tìm thấy”. (Nguyên văn: Thí chư cung tường, tứ chi tường dã cập kiên, khuy kiến gia thất chi hảo. Phu tử chi tường sổ nhận, bất đắc kỳ môn nhi nhập, bất kiến tông miếu chi mỹ, bách quan chi phú, đắc kỳ môn giả hoặc quả hỹ).

Vài ngày sau, chú của Thúc Tôn Vũ lại phỉ báng Khổng Tử, Tử Cống khuyên ông đừng làm như vậy, Ông nói: “Ông làm như vậy không ích gì đâu, Phu tử là không thể phỉ báng được. Hiền đức của người khác giống như đồi núi, có thể vượt qua được. Hiền đức của Phu tử giống như mặt trời và mặt trăng, không cách nào có thể vượt qua. Mặc dù một số người muốn đoạn tuyệt với ngày tháng, nhưng điều đó không gây tổn hại gì tới ngày tháng cả, điều đó chỉ cho thấy anh ta không tự biết lượng sức mình mà thôi”. Đoạn đối thoại này không những có thể biểu hiện sự tôn kính của Tử Cống với thầy, còn thể hiện nghệ thuật giao tiếp tuyệt vời của ông. Chỉ thông qua một vài từ đơn giản đã có thể miêu tả được hình tượng vĩ đại của Khổng Tử.

Tranh minh hoạ Khổng Tử và 4 học trò của mình (ảnh: Epochtimes.com).

Cách nói không đúng đắn của một số người khác cũng đều được Tử Cống góp ý. Trần Tử Cầm cũng là một học trò của Khổng Tử, nhưng luôn hoài nghi về thầy mình. Một lần, ông ta hỏi Tử Cống: “Học vấn của Phu tử là từ đâu nhỉ? Người chu du liệt quốc, tìm hiểu chính sự các nước, là thỉnh cầu người ta nói ra, hay người ta chủ động nói?” Tử Cống đáp: “Đạo nhân nghĩa của Văn Vương, Võ Vương lưu truyền trong thế gian, người có đức hạnh tài năng biết được nội hàm của nó, người thiếu đức hạnh chỉ biết được bề ngoài. Đạo nghĩa công lý không chỗ nào không có mặt, Phu tử ở đâu mà không thể học hỏi chứ. Cách người hỏi thăm thông tin cũng không giống như người bình thường. Người dựa vào những mỹ đức như ôn hòa, thiện lương, kính cẩn, giản dị, khiêm nhường để có được.” Trần Tử Cầm lại hỏi: “Ngươi có ý biểu hiện rất tôn kính Phu tử, phải chăng Người đức hạnh tài năng hơn ngươi sao?” Tử Cống đáp: “Một câu của người quân tử có thể biểu hiện tầm nhìn xa trông rộng, một câu cũng có thể biểu hiện sự không sáng suốt, nói lời không thể không thận trọng. Thầy của chúng ta là không gì có thể so sánh được, đức hạnh của người cao vời vợi, giống như bầu trời không thể có nấc thang cho người ta leo lên.”

Có người lại hỏi vì sao Khổng Tử lại tài giỏi như vậy, Tử Cống nói: “Khổng Tử là thánh nhân trên trời, là thánh nhân bẩm sinh.” Tử Cống luôn ghi nhớ những lời giáo huấn của Khổng Tử và lòng ôm chí lớn tề gia trị quốc, cứu giúp người nghèo khổ. Mỹ đức khiêm tốn hiếu thảo, duy hộ học thuyết và tư tưởng của thầy, và kiên định “đạo tế thiên hạ” (cứu giúp thiên hạ), lưu danh hậu thế. Thật vậy, phẩm giá tôn sư trọng đạo là một mỹ đức tốt đẹp truyền thống của văn hóa Trung Hoa, ân đức của thầy là cả đời không thể quên.

Thầy được tôn trọng, thì những đạo lý, kiến thức và kỹ năng, tài năng của thầy cũng mới được tôn trọng. Đạo đức tôn nghiêm, cao quý của thầy cũng giống như trong Lễ ký, Học ký viết: “Sư nghiêm nhiên hậu đạo tôn, đạo tôn nhiên hậu dân tri kính học”. (Thầy nghiêm thì Đạo được tôn kính; Đạo được tôn sùng, thì dân biết kính trọng sự học. Để có thể duy trì sự tôn nghiêm, thầy giáo không chỉ yêu cầu học trò phải tôn kính và lễ nghĩa trong ngôn hành cử chỉ mà còn yêu cầu sự tôn trọng ấy phải xuất phát từ nội tâm, học trò cần cù học tập, hiểu được đạo lý mà từ đó uốn nắn bản thân mình).

 

 

Người đàn ông tốt bụng bỏ tiền túi để cứu 9 chú chó đang bị đem đi giết thịt

Cả 9 chú chó vốn sẽ kết thúc cuộc đời mình trên bàn ăn của con người, nhưng nhờ hành động nhanh chóng của người đàn ông có trái tim ấm áp mà chúng được cứu sống.

Người đàn ông này tên là Sam Phannarith, đến từ Campuchia. Vào tháng 9 vừa qua, khi anh đang lái xe xung quanh tỉnh Siem Reap, Campuchia thì bất ngờ thấy một người đàn ông chở chiếc lồng đáng nghi ở phía sau xe máy.

Cảm thấy nghi ngờ về chiếc lồng nên Sam đã di chuyển xe lại gần và phát hiện bên trong là những chú chó đang phát ra tiếng sủa yếu ớt.

Ảnh: ViralPress.

Trên xe của người đàn ông này, người ta cũng nhìn thấy rất nhiều những dụng cụ như nồi, môi, đũa… để anh ta có thể giết thịt và chế biến thịt chó bất cứ nơi đâu, bất cứ lúc nào.

Theo tờ Daily Mail đưa tin, Sam không ngần ngại chi 350 đô-la Mỹ (hơn 8 triệu đồng) để giải thoát cho những chú chó này, bởi vì anh không thể làm ngơ nhìn những chú chó bị bán đi, giết thịt.

Ảnh: ViralPress.

Anh nói: “Tôi không thể chấp nhận được chuyện những chú chó này sẽ trở thành món ăn cho con người, tôi chi 350 đô-la Mỹ cho chúng và tôi cảm thấy hạnh phúc.

Số tiền này đã được chi một cách rất đúng đắn. Tôi hy vọng, những người khác sẽ nhìn hành động của tôi và suy nghĩ cẩn thận hơn về việc dừng ăn thịt chó trong tương lai”.

 

Ảnh minh hoạ (nguồn: Pixabay).

Humane Society International (HSI) ước tính khoảng 30 triệu con chó trên khắp các quốc gia châu Á bao gồm Trung Quốc, Thái Lan và Hàn Quốc bị giết thịt mỗi năm để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về thịt chó.

Khi được hỏi, anh có làm như thế một lần nữa không? Sam nói rằng, anh sẽ không ngần ngại chi thêm nhiều tiền để thả tự do cho những chú chó. “Tôi sẽ làm điều tương tự, nếu nhìn thấy những chú chó bị đem đi giết thịt, tôi sẽ trả tiền để giải thoát chúng”.

Theo Goodtimes

Người phụ nữ tự bỏ tiền túi mua xe cứu thương, chở bệnh nhân nghèo miễn phí

Thương cảnh những người khó khăn, thậm chí không đủ tiền thuê xe bệnh viện để đưa thân nhân về quê an nghỉ, bà Bính quyết định bán đi một mảnh đất của gia đình, gom tiền mua xe cứu thương, chở miễn phí cho người nghèo. 

Xuất phát từ một trái tim cảm thông

Chia sẻ với PV Báo Mới về lý do thành lập và duy trì nhóm xe cứu thương miễn phí, bà Phan Thị Bính (SN 1956, trú quận Hoàng Mai, TP. Hà Nội) cho biết, cách đây gần 3 năm bà từng rơi nước mắt trước vụ việc xe cứu thương chở một bệnh nhân nhỏ tuổi bị chặn ở BV Nhi Trung ương.

Không lâu sau đó, qua báo chí, bà nhìn thấy hình ảnh anh Lò Văn Muôn (ở Sơn La) vì không có tiền thuê xe, đã phải cuốn thi thể em gái trong manh chiếu rồi chở bằng xe máy về quê nhà an táng. Chính vì thế, bà quyết định mua một chiếc xe cứu thương, mong giúp đỡ những bệnh nhân và người nhà khó khăn.

Bà Phan Thị Bính (ảnh: Vietnamnet).

Để thực hiện tâm nguyện của mình, bà Bính và người bạn thân đã phải cất công vượt hơn 2.000km lặn lội vào tận Cần Thơ, An Giang để tìm hiểu mô hình xe cấp cứu từ thiện.

Được hội thiện nguyện ở Cần Thơ hỗ trợ, sau khi tìm hiểu về cách hoạt động, bà quyết định mua lại chiếc Toyota cũ khoảng 600 triệu làm xe cứu thương. Bà bán một mảnh đất, thêm vào đó bà nhờ các con, người thân và các thành viên ủng hộ để dồn tiền mua xe.

Con đường làm thiện nguyện gian nan

Xuất phát điểm với cái tâm muốn giúp đỡ người khác, nhưng khi thực hiện, bà Bính cùng nhóm thiện nguyện cũng vấp phải rất nhiều khó khăn.

Sau khi mua xong xe, thống nhất cách thức hoạt động, nhóm của bà lại gặp vấn đề vì… không có tài xế. “Nhóm thiện nguyện chúng tôi chủ yếu là nữ, đến lúc mua xe rồi mới nhớ ra là quên tính việc ai là người lái xe. Không có lái xe thì làm sao chúng tôi đi vào hoạt động?”.

May mắn là sau khi đăng tải thông tin tìm tài xế, ông Mai Văn Toàn (SN 1964, quê An Giang) cùng vợ đã lặn lội từ tận An Giang ra Hà Nội, tình nguyện lái xe không lương cho chiếc xe cứu thương của bà Bính, theo CAND.

“Tôi tham gia chạy xe cấp cứu miễn phí ở An Giang được 20 năm rồi. Làm từ thiện thì ở đâu cũng vậy cả, nhưng chỗ nào cần mình hơn thì tôi đến. Bây giờ con cái cũng đã trưởng thành, tôi cũng không còn vướng bận gì nữa cho nên muốn đóng góp thật nhiều cho đời”, ông Toàn chia sẻ với PV báo Nhân Dân.

Chiếc xe thiện nguyện của nhóm bà Bính (ảnh: Báo Mới).

Ngoài ra để vận hành xe cứu thương, bà Bính còn phải đi đăng ký, hoàn tất thủ tục xin được hoạt động xe cấp cứu với đầy đủ quyền ưu tiên như: sử dụng đèn còi tín hiệu, vượt đèn đỏ, đi vào đường cấm… như các chiếc xe chuyên dụng khác. Tiếp đến, nhóm phải đến từng phòng Công tác xã hội của các bệnh viện để đặt vấn đề chạy… miễn phí.

Ban đầu, nhiều người không tin câu chuyện xe cứu thương miễn phí. Họ gọi điện chửi bới, cho rằng bà tìm cách lừa đảo, lấy tiền của người bệnh.

Nhưng dần dần, lòng tốt và những hành động từ thiện của bà và các thành viên đã nhận được sự đón nhận của mọi người. Từ khi lăn bánh chuyến xe đầu tiên vào cuối năm ngoái, tới nay, nhóm của bà đã thực hiện được 250 chuyến vận chuyển bệnh nhân hoàn toàn miễn phí. Số lượng tài xế cũng tăng từ 1 đến 10 người.

Ám ảnh những chuyến xe chở bệnh nhân

Bà Bính cho biết những chuyến đi đọng lại nhiều kỷ niệm, nhưng ám ảnh với bà nhất là chuyến xe của người con đưa cha về quê ở Cao Bằng.

Lúc bà đến viện, người cha đã yếu, không còn nói được nhưng ông vẫn cố rướn người lên để bày tỏ sự cảm ơn. Xe rời thành phố được một đoạn, người cha trút hơi thở cuối cùng, người thanh niên gục xuống, òa khóc.

“Khi đó người con trai đã khóc nức nở và nói rằng ‘chỉ tại con nghèo nên không có điều kiện chữa chạy sớm cho cha nên cha mới phải chết oan uổng như thế này. Con có tội với cha nhiều lắm’. Thực sự nghe những lời của người con trai mà xót xa vô cùng” – bà Bính nhớ lại.

Bà Bính bên chiếc xe thiện nguyện (ảnh: Báo Mới).

Một chuyến xe khác là vào ngày 28 Tết năm 2018. Nhóm của bà chở cô bé 16 tuổi bị ung thư xương từ Hà Nội về Thanh Hóa ăn Tết. Tuy chặng đường không quá xa nhưng do tắc đường nên mất 6 tiếng, nhóm mới về tới Thọ Xuân, Thanh Hóa.

Về đến nhà bệnh nhân, họ vô cùng xót xa trước hoàn cảnh của gia đình. Dù đã là 28 Tết nhưng trong nhà chưa hề sắm sửa được bất cứ thứ gì, đồ đạc không có nổi một vật có giá trị.

“Khi chúng tôi chở bệnh nhân về tới nhà thì gia đình rất xúc động. Người chú ruột của bệnh nhân đứng lên thay mặt nói lời cảm ơn, anh ấy khóc”.

Bà cũng kể nhiều khi chở bệnh nhân về nhà, người nhà tuy rất nghèo nhưng vẫn cố vay mượn hàng xóm láng giềng chút tiền để bồi dưỡng cho “ê-kíp”. Sau đó cả nhóm phải giải thích rõ đây là hành động tự nguyện giúp đỡ gia đình, đôi khi nhóm bà còn bỏ tiền túi của mình để tặng thêm cho bệnh nhân.

Ngoài chạy xe tình nguyện, bà Bính cùng nhóm từ thiện còn tổ chức nấu cơm, phát cháo miễn phí tại bệnh viện (ảnh: CAND).

Theo Vietnamnet, Không chỉ duy trì mô hình xe cứu thương, bà Bính còn phối hợp cùng các bệnh viện, thực hiện 2 đợt mổ đục thủy tinh thể miễn phí cho 100 bệnh nhân miễn phí tại Hà Nội. Sau đó, tiến hành mổ từ thiện cho các bệnh nhân ở Thanh Hóa, Quảng Bình, Quảng Trị…

Bà cũng tổ chức một nhóm thiện nguyện khác chuyên nấu cơm, phát cơm miễn phí dành cho những bệnh nhân có hoàn cảnh khó khăn đang điều trị tại một số bệnh viện tuyến Trung ương ở Hà Nội.

Về phần mình, bà Bính chỉ ao ước mình có thật nhiều sức khỏe để có cơ hội giúp đỡ nhiều người hơn nữa. Bà bảo: “Nếu người người đều làm việc thiện, nhà nhà đều làm việc thiện thì xã hội này sẽ tốt đẹp biết bao nhiêu”.

Cụ ông 82 tuổi ứa nước mắt khi nhận thùng mỳ từ thiện

Tóc bạc trắng, da nhăn nheo, những giọt nước mắt nghẹn ngào trên gương mặt khắc khổ của cụ ông 82 tuổi khi nhận thùng mỳ từ những nhà hảo tâm khiến nhiều người không khỏi xúc động.

Bức hình cụ ông nghèo ở Hà Giang đi nhận quà từ thiện gây xúc động.

Xem những hình ảnh này, nhiều dân mạng đặt câu hỏi có phải hoàn cảnh cụ quá khó khăn nên mới trân quý thùng mỳ tôm đến vậy?

Theo tìm hiểu của PV báo Một thế giới, chị Thanh Nhàn – nhà hảo tâm cùng bạn bè tặng quà cho cụ chia sẻ rằng: “Cụ tên Vừ Súa Sình có hoàn cảnh rất bi thương, năm nay 82 tuổi, vợ mất, sống ở thôn Sảng Pả 1, xã Đường Thượng, huyện Yên Minh, tỉnh Hà Giang trong căn nhà cũ kỹ, dột nát. Chiếc giường cụ đang nằm bị mối mọt đục khoét nên có thể sập bất cứ lúc nào”.

Ngôi nhà dột nát, cũ kỹ của cụ Vừ Súa Sình.

Chị Thanh Nhàn cho biết thêm, “cụ Sình không phải người già neo đơn, chỉ là cụ có con mà như không có”.

Theo lời nhiều người kể, con cái cụ Sình cả ngày rượu chè bê tha, say về thì đánh đập bố, có tiền là lấy hết đi để tiêu pha. Nhiều lần như thế, nên các mạnh thường quân không dám đưa tiền mặt nữa, chỉ có thể mua các vật dụng thiết yếu trong nhà rồi trao cho cụ.

Ngoài mì tôm, mạnh thường quân tặng cụ áo khoác và các vật dụng thiết yếu khác.
Cảm kích trước tấm lòng của nhà hảo tâm, cụ Sình nhiều lần bật khóc.

Ở cái tuổi gần đất xa trời, có con mà như không có, lại chẳng một người bạn ở bên chăm lo, dường như ông cụ nghèo khó này đã quen với sự tạm bợ, bữa no bữa đói. Tình thương, sự quan tâm giúp đỡ có lẽ là điều cụ Sình cần nhất lúc này, vậy nên những giọt nước mắt xúc động đã rơi.

Những hình ảnh đó đã làm lay động trái tim của nhiều cư dân mạng.

 

Những lời chúc của cư dân mạng gửi đến cụ Sình.

Ai trong đời cũng sẽ có những cái khó, cái khổ của riêng mình, thế nhưng nếu như có thể giúp đỡ ai đó thì cứ hãy ra sức và hết lòng bạn nhé. Xã hội cần lắm những tấm lòng cao cả.

 

 

Đọc nhiều

Sự thật NGƯỜI TÍNH không bằng TRỜI TÍNH số phận đã an bài

Sự thật NGƯỜI TÍNH không bằng TRỜI TÍNH số phận đã an bài. Trong kiếp nhân sinh này, mỗi người đều có sự lựa...

Có gì ở bệnh viện đa khoa quốc tế hơn 20.000 m2 mới khai...

Vừa qua, tại Hà Nội có thêm một bệnh viện đa khoa quốc tế hiện đại đi vào hoạt động. Chỉ sau một thời...

Cập nhật dịch COVID-19 sáng 2/3: Số người tử vong trên thế giới tăng...

Ủy ban Y tế Quốc gia Trung Quốc (NHC) hôm nay (2/3) thông báo có thêm 42 ca tử vong vì COVID-19 trong ngày...

Mặc tin đồn hẹn hò ‘bủa vây’, Bích Phương diện đồ gợi cảm dự...

Bích Phương vô cùng quyến rũ trong tiệc sinh nhật của "soái ca" Đăng Khoa. Lẻ bóng “lâu năm”, dường như các fan hâm mộ...