Kỳ quặc

Sáu dịch bệnh bí ẩn nhất trong lịch sử nhân loại

Việc nghiên cứu các dịch bệnh bí ẩn cả dưới góc độ y học lẫn khía cạnh lịch sử có ý nghĩa lý thuyết và thực tiễn lớn

Dịch Leptospirosis

Khi những người châu Âu đầu tiên đặt chân lên lãnh thổ New England, trước mắt họ là một bức tranh khủng khiếp – nhiều khu định cư hoang tàn, trống rỗng với hài cốt của hàng ngàn người. Về sau, mới vỡ lẽ, đấy là hậu quả của một dịch bệnh. Ở Massachusetts và Rhode Island ngày nay, vào thời kỳ đó, các bộ lạc Vampanoag đang sinh sống. Theo một số ước tính, đến đầu thế kỷ 17, dân số của họ hơn 20.000 người.

Tuy nhiên, từ 1616 đến 1619, một số căn bệnh bí ẩn đã tàn phá các vùng lãnh thổ ven biển này. Các báo cáo thời đó mô tả các triệu chứng của bệnh gồm vàng da, sốt, chảy máu mũi và tổn thương da. Các ước tính khác nhau cho thấy, dịch bệnh đã giết chết từ 30-90% thổ dân. Sau đó, lý do cái chết của thổ dân được quy do bệnh đậu mùa, cúm và sốt vàng da. Nhưng không có bệnh nào trong số này có tất cả các triệu chứng được mô tả – điều dẫn các nhà dịch tễ học đến một nghi phạm hiếm gặp – bệnh leptospirosis, gây ra bởi một loại vi khuẩn có hình xoắn ốc, sống bên trong động vật, thường là loài gặm nhấm và lây lan qua nước tiểu.

sau dich benh bi an nhat trong lich su nhan loai hinh 1
Dịch bệnh xuất hiện tại nhiều nơi trên thế giới; Nguồn: livejournal.com

Một nghiên cứu năm 2010 đã ghi nhận, các triệu chứng của một bệnh dịch tấn công thổ dân Vampanoagi tương tự như sự bùng phát bệnh leptospirosis gần đây ở Nhật Bản và Châu Âu. Thổ dân có một số thói quen, ví dụ, đi chân trần và tắm trong các hồ chứa tự nhiên – điều không phải là đặc trưng của người châu Âu thời đó – vì vậy, họ có thể bị nhiễm vi khuẩn từ trong đất hoặc nước. Tuy nhiên, vẫn chưa thể chắc chắn rằng đó chính xác là bệnh leptospirosis. Hài cốt người chết vào đầu thế kỷ 17 nhiều, nhưng trong thời đại chúng ta gần như không thể tìm thấy chúng. Tại khu vực này của hành tinh, đất chua và mọi thứ hòa tan quá nhanh.

Vì vậy, các nhà nghiên cứu không thể làm một xét nghiệm DNA (một phân tử di truyền) để xác định leptospirosis. Một số nhà khoa học nghi ngờ vi khuẩn gây bệnh leptospirosis có thể chịu được mùa đông khắc nghiệt ở New England. Điều này rất quan trọng nếu vì hậu quả của sự nóng lên của khí hậu, bệnh leptospirosis và các bệnh nhiệt đới khác có thể lan lên phía bắc, nơi trước đây chỉ có sương giá. Vì vậy, phải tiếp tục tìm kiếm bằng chứng mới.

Dịch Colocisli

Thế kỷ 16 là thế kỷ thảm họa đối với người da đen sống ở Mexico ngày nay, không chỉ do người châu Âu và bệnh đậu mùa do họ mang đến, mà còn có ít nhất ba vụ dịch lớn của một căn bệnh bí ẩn đã đi vào lịch sử với tên gọi là colocisli. Theo ngôn ngữ Nahuatl, từ colocisli có nghĩa là “dịch hại”. Vụ dịch tàn khốc nhất của xảy ra vào năm 1545 và chỉ trong ba năm, nó đã cướp đi sinh mạng của 15 triệu người, tương đương khoảng 80% dân số bản địa. Đến cuối thế kỷ, số người da đen đã giảm từ 25 triệu xuống còn một triệu người. Các hồ sơ của bác sĩ Tây Ban Nha thời bấy giờ ghi lại một loạt các triệu chứng khủng khiếp: sốt, co thắt ruột, lưỡi đen và nước tiểu đen. Người bị nhiễm bệnh thường chết trong vòng ba – bốn ngày.

Trong một nghiên cứu năm 2002, các nhà khoa học đã so sánh các triệu chứng này với các triệu chứng gây ra bởi sốt xuất huyết hantavirus. Do phần lớn colocisli xuất hiện ở khu vực miền núi chứ không phải trên bờ biển – nơi thực dân Tây Ban Nha đổ bộ, các nhà nghiên cứu cho rằng mầm bệnh có nguồn gốc địa phương và không được du nhập từ bên ngoài.

sau dich benh bi an nhat trong lich su nhan loai hinh 2
Dịch bệnh được cho đã xóa sổ một số chủng tộc da màu; Nguồn: livejournal.com

Tuy nhiên, vào năm 2018, một phân tích từ tủy răng của 24 thi thể từ một nghĩa trang ở Mexico trong trận dịch đầu tiên của căn bệnh này đã được thực hiện và các nhà khoa học đã tìm thấy DNA của một chủng Salmonella gây ra bệnh phó thương hàn. Ngày nay, trên thế giới, hơn 200.000 người chết vì sốt phó thương hàn và sốt thương hàn mỗi năm. Một dạng salmonella tương tự đã được tìm thấy trong phần còn lại của những người châu Âu đầu tiên sống ở Na Uy, do đó, các học giả cho rằng colocisli được gây ra do mầm bệnh du nhập.

Một số đồng nghiệp của họ lưu ý rằng các triệu chứng của bệnh không giống với triệu chứng do salmonella gây ra. Ngoài ra, phương pháp được sử dụng để phát hiện vi khuẩn không thể xác định được RNA (một phân tử di truyền khác) của virus hantavirus. Chỉ có thể tìm thấy những mầm bệnh trong đó DNA được giải trình tự và nhập vào cơ sở dữ liệu toàn cầu. Vì vậy, rất có thể, nhóm các nhà nghiên cứu trên đã tìm thấy một chủng salmonella không liên quan đến bệnh colocisli, hoặc đó chỉ là một trong những yếu tố của dịch bệnh; thủ phạm thực vẫn chưa bị đưa ra ánh sáng.

Dịch Justinian

Năm 541, dưới triều đại của Justinian I, một điều khủng khiếp đã xảy ra ở thủ đô Constantinople của đế chế này. Cư dân bắt đầu bị ảo tưởng, sốt, sưng ở háng và nách. Tỷ lệ tử vong rất cao, trong thành phố, 5-10 nghìn người chết mỗi ngày. Đó không phải là ổ dịch cục bộ, bệnh lây lan sang các nước láng giềng của lưu vực Địa Trung Hải, biến thành đại dịch toàn cục. Dịch được gọi “dịch Justinian”, theo nhiều ước tính, giết chết từ 25 – 50 triệu người, trở thành một trong những nạn dịch nguy hiểm nhất trong lịch sử loài người.

Nhờ phân tích DNA, các nhà khoa học đã phán đoán về mầm bệnh của nó – dịch hạch. Trong một nghiên cứu được thực hiện vào năm 2013, các nhà khoa học đã phân tích DNA hài cốt của hai người sống trong thời Justinian trên lãnh thổ nước Đức hiện đại. Đặc trưng di truyền của trực khuẩn dịch hạch – loại vi khuẩn gây ra đại dịch, được biết đến trong lịch sử dưới tên “cái chết đen” – đã được phát hiện.

sau dich benh bi an nhat trong lich su nhan loai hinh 3
Triệu chứng trên các người bệnh rất khác nhau; Nguồn: livejournal.com

Nhưng đó không hẳn là chủng khuẩn từng tàn phá Châu Âu vào thế kỷ 14. Chúng là hai chủng vi khuẩn khác nhau, và có chủng thứ ba giết chết hàng triệu người trong thế kỷ 19 và 20. Một loạt các đại dịch khủng khiếp này đã cho các nhà dịch tễ học thấy, chúng chưa bao giờ kém nguy hiểm. Vi khuẩn này được lưu giữ trong bọ chét sống trên chuột và quần thể của loài gặm nhấm, có thể đóng vai trò là kho mầm bệnh dịch hạch trong một thời gian rất dài.

Một khi chúng chưa bị tiêu diệt, luôn có khả năng gây ra dịch bệnh mới giết người hàng loạt. Các nhà khoa học nhận thấy, dịch bệnh thời cổ đại có một số mô hình mang tính quy luật của vi khuẩn, ví dụ, ba đại dịch chính xảy ra trong những tháng và năm mưa bất thường. Họ cũng phát hiện ra rằng, các chủng vi khuẩn cổ đại bị đột biến gien có thể liên quan trực tiếp đến mức độ nguy hiểm của chúng.

Dịch Antoninov

Vào năm 165, các quân đoàn lê dương La Mã trở về từ Mesopotamia đã mang về nhà không chỉ các chiến lợi phẩm, mà còn mầm bệnh gây ra một dịch bệnh đi vào lịch sử với cái tên dịch hạch Antoninov. Một bác sĩ Hy Lạp mô tả các triệu chứng của bệnh này gồm sốt, phân có máu, phát ban, phồng rộp và loét da. Đại dịch lan sang các vùng của Châu Âu, Châu Á và Bắc Phi, giết chết tổng số 10 triệu người.

Do quá lâu, các mẫu DNA giúp xác định mầm bệnh đã không được tìm thấy, vì vậy, các nhà nghiên cứu buộc phải bắt đầu từ các mô tả không chi tiết của vị bác sĩ Hy Lạp. Bệnh gây tử vong kèm theo phát ban da thường là sởi hoặc đậu mùa. Các nhà khoa học loại trừ sởi, vì từ năm 2010, người ta phát hiện ra rằng căn bệnh này xuất hiện tương đối gần đây. Các nhà khoa học đã so sánh virus sởi với một trong những họ hàng gần nhất của nó – virus gây bệnh dịch hạch gia súc.

sau dich benh bi an nhat trong lich su nhan loai hinh 4
Dịch bệnh đã cướp đi một số lượng lớn sinh mạng con người; Nguồn: livejournal.com

Hóa ra cả hai vi khuẩn được tách ra từ tổ tiên chung của chúng không sớm hơn thế kỷ 11 hoặc 12 sau Công nguyên, nghĩa là bệnh sởi còn quá trẻ để trở thành nguyên nhân của bệnh dịch hạch Antoninov. Bệnh đậu mùa, với mô tả có loét và phát ban, vì vậy đang là nghi vấn chính. Điều quan trọng là xác định chính xác căn bệnh nào gây ra đại dịch này khi nó thực sự đã xóa sổ một trong những đế chế hùng mạnh nhất trong lịch sử nhân loại.

Người ta tin rằng tỷ lệ tử vong trong hàng ngũ của quân đội La Mã không dưới 15%. Một số nhà sử học cho rằng, thảm họa này kéo theo sự suy giảm kinh tế nghiêm trọng. Và nếu đó là bệnh đậu mùa, thì chúng ta có lý do để vui mừng, vì ngày nay căn bệnh đậu mùa đã bị khống chế bởi một chương trình toàn cầu, được thực hiện vào những năm 60-70 của thế kỷ trước.

Dịch Athens

Một trong những dịch bệnh lâu đời nhất được các nhà sử học biết đến đã tấn công Athens vào mùa hè năm 430 trước Công nguyên. Theo các bằng chứng, nó bắt đầu ở Châu Phi, nhưng hậu quả mà nó gây ra ở Hy Lạp đã ấn định cái tên mà cuối cùng nó được nhận – bệnh dịch Athen. Nguồn tư liệu duy nhất về nó có thể được tìm thấy trong các công trình của nhà sử học Hy Lạp Thucydides, theo đó, bệnh nhân bị sốt, mắt đỏ ngầu, lưỡi và cổ họng bị loét gây chảy máu…

Trong 5 năm tiếp theo, ở Athens có tới 100.000 người (khoảng 25% dân số) chết vì căn bệnh này. Thucydides cũng mô tả triệu chứng phụ của dịch bệnh – sợ hãi, hoảng loạn và hỗn loạn. Năm 2015, một nhóm các nhà khoa học cho rằng, các triệu chứng được mô tả giống với sốt xuất huyết Ebola nhất, nhưng rất khó để xác định rõ ràng căn bệnh này. Không có DNA, vì vậy người ta phải tìm RNA, tuy nhiên, nó phân rã nhanh hơn nhiều, việc tìm thấy nó trong các mẫu lâu đời là vô cùng khó khăn.

sau dich benh bi an nhat trong lich su nhan loai hinh 5
Thủ phạm của nhiều dịch bệnh đến nay vẫn chưa bị lôi ra ánh sáng; Nguồn: livejournal.com

Tuy nhiên, các kỹ thuật trong lĩnh vực này liên tục được cải tiến và có khả năng trong tương lai gần, các nhà khoa học sẽ có thể tìm thấy RNA trong các mẫu Hy Lạp cổ đại. Cách đây không lâu, ít người tin rằng dấu vết của virus có thể được tìm thấy vẫn còn tồn tại hơn vài trăm năm, nhưng năm 2018, các nhà khoa học đã có thể xác định DNA virus viêm gan B trong một mẫu có 4.500 năm tuổi. RNA của virus được phân lập trong lõi băng có hàng ngàn, thậm chí hàng trăm nghìn năm tuổi.

Dịch thời kỳ đồ đá

Nạn dịch này bí ẩn đến nỗi các nhà khoa học thậm chí không chắc trong thực nó tế là gì. Hàng ngàn năm trước, nông nghiệp bắt đầu lan rộng khắp Châu Âu và Châu Á, dẫn đến sự gia tăng dân số và xuất hiện của các nền văn minh mới. Các khu định cư lớn hình thành ở những nơi bất ngờ như lãnh thổ của Romania và Ukraine ngày nay, với hơn 10.000 người, mà vào thời điểm đó được coi là siêu đô thị.

Tuy nhiên, vào thiên niên kỷ thứ tư – thứ ba trước Công nguyên, nền văn minh tự nhiên biến mất. Những thành phố mới không hình thành, và những thành phố cũ bị bỏ hoang. Thời kỳ này đôi khi được gọi là thời kỳ suy giảm đồ đá, vì dân số Châu Âu giảm mạnh. Không ai biết tại sao điều đó xảy ra. Theo một thuyết phổ biến, nhân số tăng quá nhanh và, khi phá hủy tài nguyên thiên nhiên trong môi trường sống, họ bắt đầu tự chết. Cũng có thể đây là kết quả của các cuộc chiến giữa các tộc người khác nhau. Giả thuyết thứ ba cho là do một dịch bệnh quy mô lớn – điều giải thích tại sao các “thành phố” bị bỏ hoang.

sau dich benh bi an nhat trong lich su nhan loai hinh 6
Việc nghiên cứu các dịch bệnh có ý nghĩa lý thuyết và thực tiễn lớn; Nguồn: livejournal.com

Một nghiên cứu được công bố vào năm 2018 đã đưa ra bằng chứng đầu tiên ủng hộ giả thiết này. Phân tích DNA của hai người được tìm thấy trong một ngôi mộ chung ở Thụy Điển, niên đại từ khoảng 3.000 trước Công nguyên cho thấy, dấu vết liên quan đến chủng khuẩn bệnh dịch hạch –  chủng bệnh lâu đời nhất được biết đến, đồng thời xác nhận, căn bệnh chết người này đã đồng hành cùng loài người trong suốt lịch sử tồn tại. Các thành phố đông dân là môi trường lý tưởng cho sự xuất hiện và lây lan của dịch bệnh. Tuy nhiên, để được thuyết phục về điều này, cần có thêm bằng chứng xác thực chính nó đã gây ra sự sụt giảm mạnh về dân số tại thời điểm này trên hành tinh, nghĩa là cần phải tìm nơi chôn cất của họ thời đó.

Nghiên cứu lịch sử các dịch bệnh gây chết người có thể gây sợ hải đối với những người bị ám ảnh bởi dịch bệnh, nhưng là cần thiết, bởi vì mỗi dịch bệnh là một cơ hội để xác định các yếu tố di truyền, môi trường hoặc văn hóa tạo điều kiện cho các dịch bệnh nguy hiểm phát sinh và lây lan. Bằng cách nghiên cứu các dịch bệnh trong quá khứ, con người có thể học cách dự đoán và ngăn ngừa dịch bệnh trong tương lai – điều luôn có ý nghĩa cả về lý thuyết lẫn thực tiễn./.

(Theo livejournal.com)

 

Vị khách quái gở đi ăn cưới mừng 2.000 đồng vì chê cỗ không ra gì, nội dung khiếm nhã trên phong bì lại càng khiến dân mạng bức xúc

Người khách này đúng là có một không hai khi thể hiện sự vô văn hóa trong đám cưới của người khác.

Những chiếc phong bì mừng đám cưới với khoản tiền không bình thường cùng nội dung độc lạ vẫn luôn là đề tài được cư dân mạng bàn tán rất nhiều. Bởi lẽ người ta thường có câu “ma chê cưới trách” để nói về chuyện mừng ít mừng nhiều hay cỗ to cỗ bé ở những đám xá này.

Mới đây, trên mạng xã hội có chia sẻ hình ảnh một chiếc phong bì mà gia chủ nhận được sau khi đám cưới kết thúc. Điều đáng nói là những dòng chữ ghi bên ngoài phong bì rất mất lịch sự và gần như là xúc phạm người khác.

Chia sẻ trên trang cá nhân, tài khoản O.H viết, “Hôm qua nhà tôi có việc, không biết là cỗ nhỏ quá mà có người đi ăn cỗ và mừng cho gia đình tôi 2 nghìn và viết lên những lời như này. Mong mọi người thông cảm, gia đình tôi cũng chỉ làm được đến thế thôi”.

Kèm theo đó là chiếc phong bì đã bóc cùng tờ 2 nghìn đồng cùng dòng chữ: “Hai bác, cỗ như… còn mời. Mừng hạnh phúc”.

Chiếc phong bì mừng cưới 2.000 đồng kèm lời nhắn nhủ vô cùng khiếm nhã.

Thật chẳng biết cỗ to cỗ nhỏ, nhà quê hay thành phố nhưng việc mừng tiền 2.000 quả thật rất quá đáng. Chẳng có ai đi ăn cỗ bằng tờ bạc lẻ như vậy cả. Thêm vào đó, người đi đám cưới còn viết những lời không ra gì để gửi tới gia chủ.

Và theo dân mạng dự đoán thì rất có thể người này có mối thâm thù gì với chủ nhà, hoặc hơn nữa là người yêu cũ của cô dâu chú rể hay bất cứ trường hợp hi hữu nào khác cũng đều có thể xảy ra.

Ngay sau khi những dòng chia sẻ trên được đăng tải lên mạng xã hội đã khiến nhiều người phẫn nộ. Những bình luận “ném đá” chê vị khách này vô duyên, vô ý thức cũng được đưa ra. Và chắc chắn là nếu viết trên trang cá nhân kiểu này thì người đó kiểu gì cũng sẽ đọc được mà “nhột” luôn ấy chứ!

“Đám cưới bèo nhất bây giờ cũng phải đi 300k rồi, bạn này làm như thế là chày bửa và cố ý chơi xấu . Mình hoàn toàn không đồng ý với cách làm này”.

“Gia chủ chắc cũng không biết là ai luôn rồi vì thường phong bì kiểu này sẽ nặc danh. Đúng là tội cho họ quá, ngày vui mà có kẻ phá đám”.

“Vô ý thức hết chỗ nói, đành rằng không đi đám cưới thì thôi, đi thì phải tử tế chút chứ”.

Hiện những ý kiến chỉ trích người gửi chiếc phong bì này vẫn tiếp tục được đưa ra. Ai cũng cảm thấy bức xúc thay cho nhà chủ vì gặp phải vị khách quái gở này.

Những chiếc phong bì mừng cưới có nội dung bá đạo khác.

 

 

 

Dị nhân bị vật nhọn xuyên qua cơ thể 500 lần không hề hấn gì

Dị nhân người Hà Lan tên là Mirin Dajo được mệnh danh “bất tử” bởi khả năng phi thường-hơn 500 lần bị vật nhọn xuyên qua cơ thể mà không hề hấn gì.

 

 

Nuốt nhẫn đính hôn của chủ, chú chó buộc phải tới bác sĩ để lấy ra nhưng phát hiện này còn sốc hơn

Không chỉ một chiếc nhẫn, mà chú chó này còn nuốt nguyên một đồng xu vào bụng, buộc bác sĩ phải can thiệp.

Chú chó Brodie đã nuốt chiếc nhẫn cưới của chủ nhân.

Brodie, một chú chó con giống Labrador đến từ West Lothian (Scotland) khiến chủ nhân bị sốc khi nuốt trọn chiếc nhẫn đính hôn, Edinburgh Live đưa tin.

Con chó đã được đưa đến một cơ sở thú y ở Whitburn để tháo nhẫn, làm sạch và trả lại cho chủ. Tuy nhiên, các bác sĩ thú y bị sốc khi phát hiện ra có nhiều hơn thế, không chỉ là một chiếc nhẫn, trong bụng con vật.

Sau khi chú chó nhỏ được tiêm thuốc để nôn ra bữa sáng, bác sĩ thú y phát hiện ra nó cũng đã nuốt một đồng 5 xu.

Bệnh viện thú y Ayrton đăng trên Facebook: “Đây là một câu chuyện với một chiếc nhẫn …. Chú chó con Brodie giống Labrador nghịch ngợm đến thăm chúng tôi gần đây sau khi ăn nhẫn đính hôn của chủ nhân!! 

Bác sĩ Laura đã tiêm thuốc khiến nó đổ bệnh và nôn ra bữa sáng, một đồng 5 xu và chiếc nhẫn! Lúc này nó trông có vẻ hơi tội lỗi”.

 

Lời xin lỗi kỳ lạ ở Đài Loan không dễ được nghe tại Trung Quốc

“Xin lỗi” là một câu nói phổ biến ở những quốc gia văn minh nhưng cách nói xin lỗi ở Đài Loan có đôi chút khác biệt và cũng không giống với những nước nói tiếng Hoa khác. Bạn có nghĩ rằng, người ta xin lỗi ngay cả khi chuẩn bị nói lời yêu với vị hôn thê của mình?

Tác giả Leslie Nguyen-Okwu mở đầu bài viết về cách nói xin lỗi ở Đài Loan đăng trên BBC bằng một câu chuyện về một cặp đôi sắp cưới. Yun-Tzai Lee và Joanne Chen giống như nhiều cặp đôi người Đài Loan khác, dù họ có nhiều cử chỉ thân mật đáng yêu dành cho nhau, nhưng ba từ “anh yêu em” hay “em yêu anh” lại không dễ cất thành lời. Mặt Lee chuyển sang đỏ khi anh nghĩ đến việc thốt ra ba từ đó và đó chính là cảm giác “bất hảo ý tứ” mà nhiều người Đài Loan trong hoàn cảnh này sẽ đồng cảm.

Cụm từ “bất hảo ý tứ” (不好意思) hay tạm chuyển nghĩa là “thật ngại quá”, “xin lỗi vì đã làm phiền”, “xin lỗi vì sự bất tiện”… là một trong nhiều cách nói xin lỗi của người Đài Loan. Với nghĩa từng từ được dịch ra là “ý tứ xấu”, đây là cách nói xin lỗi hầu như chỉ được dùng ở Đài Loan mà hiếm khi xuất hiện ở cộng đồng nói tiếng Hoa khác như Trung Quốc đại lục hay Macao.

“Bất hảo ý tứ” được sử dụng trong trường hợp bạn muốn thu hút sự chú ý của người phục vụ cho đến việc bày tỏ cảm giác tội lỗi, làm phiền người khác như khi bạn chuẩn bị thú nhận tình yêu với ai đó. Thậm chí, như giáo sư Chia-ju Chang thuộc trường Đại học Brooklyn, New York đã nói rằng, người Đài Loan còn sử dụng nó để bắt đầu một cuộc trò chuyện.

Khi đi tàu điện ngầm ở Đài Bắc, bạn sẽ nghe thấy một đoạn điệp khúc “bất hảo ý tứ” khi hành khách rón rén đi qua người khác một cách khiêm tốn. Bước vào một lớp học, bạn sẽ thấy học sinh bắt đầu và kết thúc mỗi câu hỏi với “bất hảo ý tứ” khiêm nhường cùng cảm giác mắc nợ và biết ơn. Mở một bức thư điện tử, dòng đầu tiên thường sẽ là cụm từ ngụ ý xin lỗi này, vì đã làm phiền bạn ngay cả khi đó là những thông tin ưu đãi dành cho bạn. Và nếu một người thân thiết tặng bạn một món quà, lời hồi đáp đúng không phải là “tôi cảm ơn” mà là “bất hảo ý tứ” vì sự bất tiện mà bạn đã gây ra cho họ. Thật là kỳ cục, nhưng cũng không hề vô lý chút nào.

Là quốc gia lưu giữ các triết lý đạo đức cơ bản của Nho giáo (cùng với Nhật Bản) tốt hơn cả ở cái nôi của nền văn hoá này (Trung Quốc), người Đài Loan coi trọng sự khiêm nhường và cung kính khi giao lưu với người khác.

Khác với Trung Quốc, Đài Loan còn lưu giữ được rất nhiều nét tinh hoa của văn hóa truyền thống (ảnh: Secrets).

Văn hoá khiêm nhường chứa đựng nội hàm vô cùng sâu sắc. Lão Tử nói: “Người không tự cho mình là đúng thì trí óc mới có thể sáng suốt, người không khoe khoang thì công trạng của họ mới có thể được khẳng định, người không kiêu ngạo thì sự nghiệp mới có thể phát triển”. Thế nên trong văn hoá Nho gia xưa, “khiêm nhường là gốc của đức”, “người khiêm nhường có thể đứng trước mọi người, kẻ cậy công ngạo mạn đứng sau mọi người”. Bởi khiêm tốn thì mới có thể mở lòng dung nạp những ý kiến, tính cách khác biệt của người khác, tôn trọng người khác.

Nho gia lấy nước làm ví dụ về sự khiêm nhường, không ngại hạ mình chảy chỗ thấp để dung nạp mọi thứ như biển dung nạp trăm sông. Sách Thượng Thư cũng có viết: “Tự mãn thì tổn hại, khiêm cung thì thọ ích” (Mãn chiêu tổn, khiêm thụ ích). Nên khiêm nhường là mỹ đức được lưu truyền ở các nền văn hoá còn lưu giữ các giá trị phổ quát của Nho gia.

Việc luôn đặt mình ở thế dưới, kiềm chế sự bành trướng của cái tôi là để chân thành học hỏi, để ghi nhận người khác và để đối xử với người khác như với bản thân mình. Thế nên phô trương bản thân, không biết nghĩ đến sự bất tiện của người khác là một điều thiếu hiểu biết và dại dột.

Câu nói “mệnh do mình tạo, phúc do mình cầu” không phải như cách con người ngày nay lý giải dựa trên sự tự tin và tự tôn. Theo quan điểm khiêm nhường của người xưa, thì khi ta thuận theo đạo, mà một đạo lý trong đó là biết khiêm tốn, cung kính với tha nhân và vạn vật, thì phúc đức sẽ theo tới, số mệnh từ đó chẳng phải là tốt đẹp hơn do sự thực hành đạo đức của mình sao.

Ngại làm phiền người khác chính là từ sự khiêm nhường mà ra, lâu dần nó hình thành một nét văn hoá đại chúng của người Đài Loan và Nhật Bản hiện đại.

Chưa biết người Đài Loan có thấy cuộc sống của mình tốt đẹp hơn thật không, nhưng ít nhất theo báo cáo Expat Insider Index của tổ chức InterNations, Đài Loan luôn được xếp hạng là một trong những quốc gia thân thiện nhất thế giới. Khoảng 90% người nước ngoài ở Đài Loan đã cho cư dân ở đảo quốc này điểm cao về lòng hiếu khách, so với mức trung bình 65% ở các quốc gia còn lại được khảo sát.  Ngày nay, hơn một phần ba người nước ngoài đang cân nhắc việc ở lại trên hòn đảo nhỏ này mãi mãi, theo khảo sát trên 12.500 người được hỏi từ khắp nơi trên thế giới.

Ảnh minh họa: Mobile01.

Sự thân thiện của họ đã giành được cảm tình của thế giới và đó chẳng phải chính là phúc đức của dân tộc tới từ văn hoá truyền thống khiêm nhường đầy nội hàm sao?

Có người nói rằng văn hoá “bất hảo ý tứ” của Đài Loan có mặt trái là sự yếu đuối, không thích đối đầu, nên họ vẫn mãi là một hòn đảo chưa được cả thế giới công nhận là quốc gia độc lập. Nhưng tôi chưa cảm thấy lý lẽ đó thuyết phục, Đài Loan ngày nay đang ngày một vươn lên khẳng định mình, nhưng vẫn giữ lại truyền thống khiêm nhường chủ đạo.

Khiêm nhường không phải là yếm thế, hèn nhát, mà chính là từ việc biết mình biết người mà cảnh giới tư tưởng không ngừng thăng hoa, ý chí mạnh mẽ ở bên trong sự điềm đạm, trầm tĩnh. Vì thế mà khi gặp sự bất bình, bất ngờ phi lý mới không thất kinh hay tức giận. Người như thế sao sợ hãi và nhu nhược cho được! Đài Loan ngày nay đang là nỗi đe doạ lớn với Trung Quốc dù chỉ là một quốc gia quá nhỏ bé. Ở cách Trung Quốc một eo biển hẹp, vậy mà họ vẫn kiên cường với lý tưởng độc lập của mình, liệu đó có thể là một quốc gia yếu nhược không?

Giáo sư Wenhui Chen, thuộc trường Đại học Ming Chuan cho biết, nếu xã hội nào còn giữ được khái niệm xin lỗi như Đài Loan và diễn đạt những từ này hàng ngày, thì xã hội đó có thể lịch sự hơn, đạo đức hơn và truyền thống hơn. Nếu không còn biết nói lời xin lỗi, xã hội sẽ trở nên bất lịch sự, vô đạo đức và hung hãn. Vì thế, “bất hảo ý tứ” dù có dần trở thành lời nói đầu môi, khách sáo và quen thuộc đến mức người ta không còn nhớ về nguồn gốc của nó, thì nó vẫn cần tồn tại. Không những thế, nó nên được thế giới biết tới để cùng tôn vinh lại những văn hoá truyền thống giúp lưu giữ đạo đức của con người.

 

Ông lão xây tòa tháp 7 tầng chờ 2 em trai đã mất về đoàn tụ

Mọc lên sừng sững tại ngôi làng nhỏ ở Lâm Cù, tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc là tòa tháp với hình dạng kỳ lạ của người người đàn ông 56 tuổi tên Hồ Quảng Châu. 

Kiến trúc này trông giống như một tòa nhà 7 tầng. Ngoài tầng trên cùng làm bằng gỗ, thì các tầng khác đều được xây bằng gạch, đá, đất sét và những thanh củi. Phía đông của ngôi nhà là đống gỗ trông giống một mớ hỗn độn, thực tế đó chính là cái thang ngoài trời mà ông Hồ xây dựng.

Theo Epoch Times, ông Hồ đã mất 5 năm mới có thể hoàn thiện phần móng của ngôi nhà. Ông thậm chí đã bị ốm nặng sau khi xây xong tầng hai và phải nghỉ nhiều tháng trước khi hoàn thiện những tầng tiếp theo trong nhiều năm sau đó.

Phóng viên báo Xuehua cho biết, mặc dù tòa tháp có 7 tầng, nhưng nó không có bất kỳ chức năng thực tế nào. Bên trong ngôi nhà là những thanh gỗ đan ngang dọc không có trình tự, nhìn toàn thể, trông nó không khác gì một hang động trừu tượng. Có lẽ ngôi nhà phù hợp với những người yêu thích mạo hiểm hơn là để sinh sống.

Ông Hồ bắt đầu xây ngôi nhà từ 10 năm trước. Nói là nhà, thực tế nó chính là từng lớp đất sét, gạch, gỗ, phế thải được chồng lên nhau và dần cao tới 7 tầng.

Ông Hồ cũng trang trí ngôi nhà của mình theo cách mà người bình thường không thể tưởng tượng được.

Người dân trong làng không ai muốn giúp ông xây nhà nên hàng ngày ông đều đi chiếc xe đạp cũ, nhặt nhạnh phế thải xung quanh rồi mang về.

Rất nhiều người lo lắng và từng khuyên bảo ông Hồ dừng xây dựng nhưng ông không nghe. Có một lần, trên bản tin kênh truyền hình Sơn Đông xuất hiện báo cáo về ngôi nhà của ông, chính quyền tìm đến và yêu cầu ông tháo dỡ. Thậm chí người dân làng đã thử buộc xích vào ngôi nhà và kéo đổ nhưng bất thành.

Trên thực tế, ngôi nhà của ông Hồ thực sự rất chắc chắn, có những chỗ bức tường dày khoảng 70 cm và nơi rộng nhất trong phòng chỉ có 3 mét. Những thanh gỗ thẳng đứng và nằm ngang được sử dụng để tăng độ bền chắc cho ngôi nhà.

Nhiều người chỉ biết đến ngôi nhà như một công trình kỳ quái mà không biết câu chuyện buồn đằng sau nó.

Ông Hồ là anh cả trong nhà, hai em của ông đã qua đời hơn 10 năm trước. Tuy nhiên, ông khăng khăng không tin điều này, vẫn luôn nghĩ hai anh em vẫn còn sống, chỉ đang đi làm xa ở nơi nào đó nên đã xây nhà riêng để chờ hai em trở về. Các cán bộ trong làng nhiều lần thuyết phục ông vào viện dưỡng lão nhưng ông từ chối và nói rằng còn phải chờ hai em về.

Thế mới nói, tình cảm máu mủ ruột thịt thật đáng trân quý. Nhiều cư dân mạng xúc động trước câu chuyện của ông cũng bình luận:

“Ông cụ thật giàu tình cảm và cũng rất giỏi, có thể xây dựng căn nhà như vậy đâu phải chuyện đùa”.

“Thế mới là anh em chứ, thế mà bây giờ có người chỉ vì miếng đất mà mâu thuẫn, tranh giành thậm chí sát hại em trai, thật đau lòng”.

Đối với ông lão sống một mình, đơn độc cả đời, ngôi “biệt thự” độc nhất vô nhị này có lẽ là nơi ấm cúng nhất, để ông sống trong hy vọng… một ngày nào đó các em sẽ về.

Ngọc Mai

 

 

Chú chó nhịn đói 7 ngày để giải cứu người bạn bị mắc kẹt: Tình bạn trung thành cảm động lòng người

Chú chó Tillie đã ở lại bên cạnh người bạn bị mắc kẹt trong giếng suốt cả tuần cho đến khi cả hai được giải cứu. Đói, lạnh, sợ hãi, ích kỷ không thể thắng được sự cảm thông và tình yêu thương.

Nếu ai đó nghĩ rằng động vật sẽ sống theo “luật rừng”, sẽ vì mục đích sinh tồn mà ưu tiên quyền lợi và nhu cầu của bản thân trước tiên, thì suy nghĩ đó không phải điều đúng đắn, ít nhất trong câu chuyện dưới đây về tình bạn trung thành của hai chú chó Tillie và Phoebe.

Hai chú chó giống chó săn chân lùn này là những người bạn thân thiết sống cùng nhà trên đảo Vashon ở Mỹ. Trong một lần dạo chơi, hai chú chó đã lang thang khỏi nhà của mình, và điều tồi tệ là Phoebe bị rơi xuống một cái giếng cạn cách nhà chúng vài dặm.

Mặc dù cái giếng không đủ sâu để gây nguy hiểm đến tính mạng Phoebe, nhưng nó cũng không thể thoát ra được. Trong khi đó, Tillie cũng không có cách nào khác giúp bạn mình, điều duy nhất chú có thể làm là ở bên cạnh Phoebe và tìm kiếm sự giải cứu trong… 7 ngày liền.

Gia đình người chủ rất lo lắng khi hai chú chó không về nhà vào buổi tối, vì vậy họ đã liên lạc với Hiệp hội Bảo vệ thú cưng đảo Vashon. Các tình nguyện viên nỗ lực tìm kiếm khắp hòn đảo trong nhiều ngày, nhưng họ rất thất vọng khi không thể tìm thấy dấu vết của hai chú chó.

Sau khoảng một tuần ra ngoài tìm kiếm, cuối cùng họ cũng có được manh mối. Cô Amy Carey, nhân viên cứu hộ Hiệp hội Bảo vệ động vật, cho biết đội cứu hộ nhận được thông tin rằng một người nông dân quanh khu vực này đã nhận thấy một con chó lông màu nâu đỏ trên đất của ông. Ông cho biết chú chó đã lặng lẽ tiếp cận ông, và khi ông chú ý đến nó, nó quay đi và tiến về phía khe núi gần đó.

Amy quyết định đi kiểm tra tình hình. Đó cũng là lúc cô khám phá ra điều cảm động nhất:

“Khi tôi đến đó và nhìn xuống phía khe núi, con Tillie thấy tôi nhưng nó không chạy lên. Nó chỉ ở gần mép giếng, áp sát đầu mình xuống thật gần miệng giếng. Rõ ràng đó là tín hiệu rằng tôi phải đến gần nó để tôi có thể thấy được điều gì đó, thật bất ngờ đó chính là người bạn của nó”.
Ảnh: Amy Carey

Ngay sau đó, Amy đã phát hiện ra chú chó Phoebe đang bị mắc kẹt dưới đáy giếng, cô hiểu ra mọi việc. Amy tiếp tục nói: “Khi tôi nhìn thấy những gì đang xảy ra, nước mắt tôi tuôn rơi ngay lập tức. Điều này thật cảm động!”.

Amy đã chứng khiến lòng tốt và sự tận tâm trong tình bạn ở một chú chó. Cả một tuần không có gì để ăn ngoài chút nước mưa để uống, Tillie vẫn kiên trì bên cạnh bạn mình và cố gắng tìm kiếm sự giúp đỡ.

Chú chó ý thức được rằng số phận của người bạn tội nghiệp nằm trong tay mình, nếu rời bạn để trở về nhà, khả năng Phoebe được tìm thấy gần như không chắc chắn.

Sau một tuần ở nơi hoang dã, hai chú chó vẫn khỏe mạnh một cách đáng kinh ngạc. Mặc dù hầu như không ăn bất cứ thứ gì, chúng vẫn có thể sống sót để chờ được giúp đỡ.

Ảnh: AP

Amy kể lại cuộc hội ngộ của những chú chó với gia đình chúng:

“Khi được cứu ra ngoài, chúng rất vui mừng. Riêng con Tillie đã rất nhẹ nhõm. Khi nghe thấy giọng của người chủ từ xa, bạn có thể thấy niềm vui sướng của chúng. Việc này thật cảm động, nhưng sẽ không khiến chúng ta quá ngạc nhiên vì những gì chúng ta luôn biết về loài chó là chính lòng trung thành tuyệt vời. Chúng tôi cảm thấy rất hạnh phúc vì chúng được cứu an toàn”.

 

Kỳ lạ ngôi làng ở Hà Nội, gia chủ phải đến đủ 3 lần để mời khách ăn cưới

Ở làng Hoàng Xá (thị trấn Vân Đình, Ứng Hòa, Hà Nội), muốn mời khách ăn cỗ cưới, gia chủ phải đến đủ 3 lần. Nếu không, thực khách sẽ không đến.

Mặc dù ngày nay, một số tập quán xưa đã mai một hoặc biến mất nhưng nhiều phong tục lạ ở đây được ‘người chép sử’ – nhà giáo Đặng Đình Thiêm (SN 1936)của làng dày công ghi chép.

Cách đây hơn nửa thế kỷ, mời người làng dự tiệc đám cưới rất khó. Gia chủ muốn mời, bắt buộc phải thực hiện lệ ‘Tái thỉnh’. ‘Tái thỉnh là tiếng Hán – Việt, có nghĩa là ‘mời lại’, thể hiện sự cung kính, trân trọng, mong mỏi khách đến’. Nghĩa là, gia chủ phải đến nhà khách 3 lần. Lần một, chủ nhà mời khách đến chơi, ăn trầu và uống nước. Lần thứ hai, cách đám cưới khoảng vài ngày, chủ nhà sẽ ân cần mời tiệc. Lần ba, trước giờ ăn khoảng 2 tiếng đồng hồ, người nhà có đám cưới lại ‘tái thỉnh’. Không có đủ 3 lần như vậy, thực khách sẽ coi như chủ nhà ‘mời rơi’ và không tham dự.

Ngoài ra, gia chủ chỉ khai tiệc vào 1 giờ nhất định. Do vậy, khi đi ăn cưới, bao giờ khách cũng mang theo một cây tăm. Nếu đến nơi mà gia chủ đã khai tiệc, họ “giả vờ” ngậm tăm rồi vào xin kiếu với gia chủ vì trót tiếp khách ở nhà, sau đó lịch sự cáo lui.

Di tích lịch sử đình làng Hoàng Xá. (Ảnh: hanoi24h)

Về cỗ bàn, các cụ cao niên thường tự hào: ‘Cỗ làng ta rất hậu hĩnh, phải xếp hai tầng. Cỗ đơn giản cũng phải 8 đĩa – 4 bát; 10 đĩa – 4 bát hoặc 12 đĩa – 5 bát… gồm có: giò nem ninh mọc, bóng mực, vây yến, nem chạo… Nhà càng giàu thì cỗ càng to.

Ngày xưa, một bàn cỗ chỉ dành cho 4 người. Khi dự tiệc, mọi người ăn uống từ tốn, lịch sự, chỉ nhấm nháp là chính. Sau bữa cỗ, chủ nhà sẽ khéo léo chia phần, cử người đem kính tận nhà. Sau này, những thủ tục rườm rà được bãi bỏ, lệ ‘tái thỉnh’ cũng không còn nữa nhưng công thức 10 đĩa, 4 bát vẫn được duy trì.

Ngoài cầu kỳ khi mời khách ăn cỗ, người làng Hoàng Xá còn rất kỹ tính trong việc pha nước mời khách. Thông thường, chiều hôm trước khi diễn ra tiệc cưới, khách sẽ đến chơi nhà cô dâu, chú rể. Gia chủ hãm ấm chè tươi mời khách. Nước rót ra phải còn nguyên màu xanh tươi. Hết một lượt nước, chè ngả màu là phải bỏ đi, không được dùng lại.

Cách hãm chè tươi ở đây cũng rất tinh tế. Người ta chọn loại lá chè ở gốc, dày và nhỏ, mang về rửa sạch, phơi khô rồi tráng qua nước sôi. Sau đó, mang lá chè vò dập bằng tay và cho vào một vỏ sành, đặt trong sọt tre, xung quanh ủ rơm. Bước cuối cùng là lấy nước mưa, đun sôi lăn tăn rồi hãm với chè 20 phút mới mang ra mời khách. Chén nước chè phải đảm bảo xanh, đặc và sánh mới đạt yêu cầu.

Cơm xong uống nước chè tươi/ Tối, trưa tiếp khách, thảnh thơi chè tàu (Ảnh minh hoạ: toinayangi)

Nếu nhà có đám cỗ, gia chủ phải chọn người khéo léo đảm nhiệm việc pha trà. Sau 7 giờ tối, gia chủ bỏ nước chè xanh, thay bằng chè mạn. Chè búp pha thật đặc làm nước cốt, khách tới nhà, người chuyên trách lấy nước sôi, pha với nước cốt mời khách. Dù chè xanh, chè tàu hay chè mạn đều phải đảm bảo 3 yếu tố: màu sắc, hương thơm và vị.

Ngày xưa chưa có phích, nhà có đám phải đắp lò, nhóm lửa liên tục để luôn có nước sôi. Đến nay, dân làng vẫn truyền tai nhau câu ca:

Cơm xong uống nước chè tươi
Tối, trưa tiếp khách, thảnh thơi chè tàu

Người làng bên cho rằng làng Hoàng Xá cầu kỳ nhưng dân làng Hoàng Xá luôn tự hào về nếp sống đó. Lệ này tồn tại mãi đến những năm 80 của thế kỷ 20 mới dần dần bãi bỏ. Ngày nay, việc cỗ bàn ở làng Hoàng Xá đã giản tiện đi nhiều nhưng cách đối đãi với khách vẫn giữ nếp xưa.

 

 

Cụ ông ở Mỹ nuôi cá sấu như thú cưng để chữa trầm cảm

Một người đàn ông ở Mỹ được bác sĩ tư vấn nuôi thú cưng chữa trầm cảm. Ông đã chọn một con cá sấu dài 1,5 m để nuôi.

Theo Insider, Joie Henney (65 tuổi, Pennsylvania, Mỹ) đang sống chung với một con cá sấu tên Wally được 4 tuổi như một thú cưng hỗ trợ cảm xúc.

Wally là một phần của quần thể cá sấu sống quanh Orlando, Florida, một thành phố thu hút rất nhiều khách du lịch trẻ em. Mọi người lo lắng rằng những động vật như Wally sẽ trở nên quá nguy hiểm khi cùng tồn tại với con người.

Tuy nhiên, Wally không giống như những đồng loại sống trong tự nhiên mà rất hiền lành, thích được chủ vuốt ve, ôm ấp, chưa bao giờ tấn công ai và sợ cả mèo.

Trao đổi với báo chí, Joie cho hay, Wally chỉ giống như một con chó cưng muốn được yêu thương và chiều chuộng. Wally giúp tinh thần của ông phấn chấn hơn mỗi khi ông cảm thấy buồn. Thậm chí Wally còn trèo lên giường nằm chung với Joie khi ông cảm thấy không khỏe.

Ông Joie và cá sấu hỗ trợ tình cảm của mình. (Ảnh: Joie Henney/Thedodo).

Đầu năm 2015, Joie mắc bệnh trầm cảm khi 3 người bạn thân của ông liên tiếp qua đời. Các bác sĩ khuyên ông nên nuôi một thú cưng để giải tỏa căng thẳng.

Trong một lần tình cờ, một người bạn của Joie bắt được con cá sấu 1 tuổi và định giết nó, ông đã cứu con vật bằng cách nhận nuôi nó giống như thú cưng, và đặt tên là Wally, theo tờ The dodo.

Wally đã trèo lên giường Joie khi ông cảm thấy không khỏe. (Ảnh: Joie Henney/Thedodo).

Ông Joie sau đó đã đăng ký cho cá sấu Wally tại cơ quan quản lý với tư cách là động vật hỗ trợ cảm xúc. Wally là con cá sấu đầu tiên được đăng ký để giúp những người bị bệnh tâm lý.

Đến thời điểm hiện tại, Wally đã lớn và dài khoảng 5 feet, nhưng vẫn ôm ấp ông Joie trên chiếc ghế dài. Ông Joie cũng thường đưa con cá sấu đi dạo công viên, mua sắm, đến thăm bạn bè trong viện dưỡng lão, theo Fox News.

Thanh Thanh

 

Chú chó được ông chủ cho tiền tiết kiệm mỗi tuần để mua đồ mình thích

Grant Ellis, 42 tuổi quyết định sẽ cho chú chó của mình mỗi tuần 5 bảng Anh (gần 150 nghìn đồng) tiền trợ cấp hàng tuần kèm chiếc ví đựng tài sản riêng. 

Theo Metro (UK), kể từ lần dùng 5 Bảng Anh để nhử chú chó Bracken của mình đưa lại chiếc ví bất thành, Grant quyết định cho nó 5 bảng vào mỗi thứ 6 hàng tuần. Sổ tiền tiết kiệm này sẽ được sử dụng để thanh toán những món đồ Bracken yêu thích cùng với phí học bơi hàng tháng.

(Ảnh: Tom Madick/SWMS)

Khi số tiền tiết kiệm được kha khá, có lần số tiền trong ví của Bracken lên tới 75 Bảng, cậu ta sẽ được ông bà chủ đưa đi dạo chơi ở các cửa hàng. Và tất cả những món đồ mà chú chó đặt vào miệng và mang đến quầy thu ngân đều sẽ được thanh toán bằng số tiền tiết kiệm được.

(Ảnh: Grant Ellis/SWMS)

Grant kể lại: “Một hôm tôi đang nằm trên ghế sofa của mình, chú chó chạy đến, nhét mũi vào túi quần tôi và ngoạm lấy chiếc ví. Thông thường, khi nó lấy một cái gì đó thì chúng tôi có thể hối lộ bằng xúc xích để lấy lại. Nhưng hôm đó, trong nhà tôi lại không còn. Vì vậy, tôi đã trêu đùa nó bằng cách lấy ra 5 bảng và nói với nó rằng: ‘Đúng rồi, tao sẽ cho mày nếu mày làm rơi chiếc ví’ và nó đã làm thế”.

(Ảnh: Tom Madick/SWMS)

Vợ tôi bảo rằng: “Anh cứ tiếp tục đi và rồi anh sẽ phải đưa cho nó ngay bây giờ cho xem. Và rồi chúng tôi biến nó trở thành một thói quen khi đưa cho nó vào mỗi thứ Sáu hàng tuần”. Và vì chú chó có sở thích bơi nên họ quyết định dùng tiền tiết kiệm của chú chó để đóng tiền học phí hàng tháng.

Thỉnh thoảng gia đình anh Grant cũng đưa chú chó đến các cửa hàng đồ chơi và họ nói rằng cậu ta đặc biệt thích những trò chơi câu đố, kiểu như luôn phải giải quyết một vấn đề nào đó mới có phần thưởng.

Hồng Tâm

Đọc nhiều

Sự thật NGƯỜI TÍNH không bằng TRỜI TÍNH số phận đã an bài

Sự thật NGƯỜI TÍNH không bằng TRỜI TÍNH số phận đã an bài. Trong kiếp nhân sinh này, mỗi người đều có sự lựa...

Có gì ở bệnh viện đa khoa quốc tế hơn 20.000 m2 mới khai...

Vừa qua, tại Hà Nội có thêm một bệnh viện đa khoa quốc tế hiện đại đi vào hoạt động. Chỉ sau một thời...

Cập nhật dịch COVID-19 sáng 2/3: Số người tử vong trên thế giới tăng...

Ủy ban Y tế Quốc gia Trung Quốc (NHC) hôm nay (2/3) thông báo có thêm 42 ca tử vong vì COVID-19 trong ngày...

Mặc tin đồn hẹn hò ‘bủa vây’, Bích Phương diện đồ gợi cảm dự...

Bích Phương vô cùng quyến rũ trong tiệc sinh nhật của "soái ca" Đăng Khoa. Lẻ bóng “lâu năm”, dường như các fan hâm mộ...